«Το νέο αφήγημα της «Μαύρης Βίβλου του ΠΑΣΟΚ» αποδείχθηκε άνθρακας και καταρρίπτεται στην πράξη», τονίζει σε ανακοίνωση-απάντησή του το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Ειδικότερα, το υπουργείο απαριθμεί μια σειρά από μέτρα-πρωτοβουλίες που έχουν υλοποιηθεί:
«1. Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων και Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
Για πρώτη φορά στην ιστορία του Ελληνικού Κράτους, υπάρχει δημόσιος φορέας αρμόδιος για το σύνολο των ενεργειών του κύκλου διαχείρισης καταστροφών δηλαδή της πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης, αποκατάστασης και αρωγής. Πρόκειται για μια θεσμική, δεδομένου, που βγάζει τη χώρα από τη λογική του κατακερματισμού. Ενώ στην Ευρώπη οι περισσότερες χώρες ακόμη λειτουργούν με διάσπαρτες αρμοδιότητες και ελλιπή συντονισμό, η Ελλάδα έκανε άλμα μπροστά.
2. Προσωπικό
Η αντιπολίτευση παραγνωρίζει το γεγονός ότι η κυβέρνηση προχώρησε σε ουσιαστική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού του Πυροσβεστικού Σώματος. Από τους περίπου 14.000 υπαλλήλους το 2019, φτάσαμε σήμερα σε 18.000 – τον μεγαλύτερο αριθμό στην ιστορία του Σώματος. Η πολιτική επιλογή είναι σαφής: ισχυρότερο, νεότερο και πολυπληθέστερο Πυροσβεστικό Σώμα, ικανό να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης. Έτσι το προσωπικό ενισχύθηκε κατά 29%.
Οι Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ – δασοκομάντος) δημιουργήθηκαν μετά την τραγωδία στο Μάτι το 2018, ως απάντηση στην ανάγκη για άμεση, εξειδικευμένη επέμβαση. Από τις 12 μονάδες που λειτούργησαν το 2021, φτάσαμε πλέον στις 21, καλύπτοντας σχεδόν το σύνολο της επικράτειας. Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που ακολουθεί διεθνή πρότυπα (όπως οι Hotshots στις ΗΠΑ) και αποδεικνύει ότι η Πολιτεία δεν μένει αδρανής απέναντι στις προκλήσεις, αλλά οικοδομεί θεσμούς ανθεκτικότητας. Η πολιτική διάσταση είναι ξεκάθαρη: από την αδράνεια του παρελθόντος (και την ουσιαστική διάλυση της εμπειρίας δασοπυρόσβεσης το 1998 επί Κυβερνήσεως Κ. Σημίτη), περνάμε σε μια μόνιμη, θεσμοθετημένη δύναμη πρόληψης και καταστολής.
Οι εποχικοί πυροσβέστες υπογράφουν πλέον 8μηνες συμβάσεις, αντί για 6μηνες που ίσχυαν μέχρι πέρσι, με σκοπό την καλύτερη κάλυψη της παρατεταμένης πλέον αντιπυρικής περιόδου, λόγω κλιματικής κρίσης, η οποία ξεκινά από τον Απρίλιο και ολοκληρώνεται τον Νοέμβριο.
Ο αριθμός των εθελοντών πυροσβεστών φέτος ξεπερνά τους 4.900 από 2.130 που ήταν το 2021, ενώ σημαντική αύξηση καταγράφεται και στον αριθμό των εθελοντών πολιτικής προστασίας.
3. Εναέρια μέσα – Αξιοποίηση νέων τεχνολογιών
Η ενίσχυση των εναέριων μέσων του Πυροσβεστικού Σώματος είναι ιδιαίτερα σημαντική. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου σήμερα επιχειρούν καθημερινά από 80 έως 85 αεροσκάφη και ελικόπτερα. Η διασπορά τους καλύπτει όλη τη χώρα, με βάση το χάρτη επικινδυνότητας. Αυτό σημαίνει ποσοστιαία αύξηση 46% σε σχέση με το 2019, όπου επιχειρούσαν μόλις 55-60 πτητικά μέσα. Η διαφορά είναι πολιτική και ποιοτική: από τα λίγα και συχνά μη διαθέσιμα μέσα του 2019, φτάσαμε σε έναν εκσυγχρονισμένο στόλο που αξιοποιεί νέες τεχνολογίες και πολλαπλές δυνατότητες επιχειρήσεων.
Φέτος τα drones αυξήθηκαν από 40 σε 87 και προσφέρουν κρίσιμο πλεονέκτημα στην άμεση ανίχνευση πυρκαγιών, καθώς εντοπίζουν τον καπνό πριν καν γίνει φωτιά. Με βάση τα στατιστικά, το 90% των πυρκαγιών κατασβήνεται στα πρώτα λεπτά.
Αναφορικά με τα CanadAIR, η Κυβέρνηση πέτυχε να αντιμετωπίσει την αδυναμία της κατασκευάστριας εταιρείας να ανοίξει εγκαίρως τη γραμμή παραγωγής για την αναβάθμισή τους, μέσω της απένταξης από το Ταμείο Ανάκαμψης, στο οποίο έχει τεθεί ως ορίζοντας ολοκλήρωσης η 30/06/2026, και τη δρομολόγηση των απαιτούμενων ενεργειών με την εξασφάλιση χρηματοδότησης με ρεαλιστικά και επιτεύξιμα ορόσημα.
4. 112
Η καθιέρωση του 112 από την κυβέρνηση αποτελεί θεμελιώδες βήμα για την ασφάλεια των πολιτών. Σώζει ζωές, μειώνει τον χρόνο αντίδρασης, ενισχύει την εμπιστοσύνη στο κράτος και φέρνει τη χώρα μας σε σύγκλιση με την ευρωπαϊκή πολιτική προστασία. Επιπλέον, προβαίνουμε σε αναβάθμιση του 112 με την υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογιών για την άμεση ενημέρωση του συνόλου των πολιτών που ενδέχεται να εκτεθούν σε κίνδυνο.
5. Πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ»
Με το Πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, συνολικού ύψους 2,16 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αξιοποιεί 3 χρηματοδοτικές πηγές – Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ και Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων – υλοποιείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός θωράκισης της Χώρας που αφορά στο σύνολο του κύκλου διαχείρισης καταστροφών πρόληψη – ετοιμότητα – αντιμετώπιση – αποκατάσταση και αρωγή:
Για πρώτη φορά αναπτύσσεται μια Εθνική Βάση Δεδομένων ως ενιαίο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης κινδύνων και πρόληψης, με δυνατότητα συγκέντρωσης δεδομένων και στοιχείων από το σύνολο των εμπλεκόμενων φορέων και μετουσίωσης αυτών μέσω της τεχνητής νοημοσύνης σε επιχειρησιακά αξιοποιήσιμες πληροφορίες.
Διαφυλάσσουμε την πολιτιστική και φυσική μας κληρονομιά με τη συμβασιοποίηση έργων για την επιτήρηση αρχαιολογικών χώρων και εθνικών δρυμών με σύγχρονα συστήματα πυρανίχνευσης.
Εξασφαλίζουμε την ενίσχυση των συμμετεχόντων στην Πολιτική Προστασία φορέων. Οι φορείς έχουν ενισχυθεί με συμβασιοποιημένες δράσεις προϋπολογισμού ανά φορέα:
Το Πυροσβεστικό Σώμα 650.861.840 €
Το Λιμενικό Σώμα 7.356.355 €
Η Δασική Υπηρεσία 12.104.688 €
Το Υπουργείο Ναυτιλίας 6.978.000 €
Η ΕΚΑΠΥ 4.958.388 €
Η ΕΛΑΣ 15.375.883 €
Το ΥΠΕΘΑ 65.760.175
Το ΥΠΚΚΠΠ 96.104.881 €
Θωρακίζουμε την επιχειρησιακή ικανότητα του Πυροσβεστικού Σώματος με την αναβάθμιση συστημάτων όπως το Engage.
Ενισχύουμε τις εθελοντικές οργανώσεις με εξοπλισμό μέσω συμβάσεων συνολικού προϋπολογισμού 2.443.872,60 €, γιατί ο εθελοντισμός έχει αξία.
6. Καθαρισμός οικοπέδων – Ενίσχυση ΟΤΑ
Με βάση το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο 2025-2028 οι ΟΤΑ ενισχύονται με επτακόσια εκατομμύρια ευρώ (700.000.000 €) για προγράμματα πολιτικής προστασίας, που επικεντρώνονται στην πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστροφών.
Για πρώτη φορά εφαρμόστηκε στην πράξη η διαδικασία επιβολής, βεβαίωσης και είσπραξης προστίμων για ακαθάριστα οικόπεδα. Θεσπίστηκε επίσης το Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών. Η πολιτική διάσταση είναι προφανής: Από την ανοχή και την αδράνεια του χθες, περάσαμε σε αυστηρό και μετρήσιμο πλαίσιο ευθύνης.
7. Risk Assessment
Νομοθετήσαμε την εκπόνηση του Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών, για τον οποία ήδη συστάθηκε και λειτουργεί η επιστημονική Επιτροπή κατάρτισής του, με Απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, και αναμένεται να έχει ολοκληρώσει το έργο της εντός του έτους.
8. Αντιμετώπιση εγκλημάτων εμπρησμού
Η ατιμωρησία τελείωσε. Φέτος μόνο έχουν γίνει παραπάνω από 300 συλλήψεις για εμπρησμούς σε δάση. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει την αυστηροποίηση των ποινών και την ύπαρξη ειδικού Αντιεισαγγελέα Εφετών, ως επόπτη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού. Χάρη στις αλλαγές που κάναμε στον Ποινικό Κώδικα όλες οι ποινές που αφορούν εμπρησμό δάσους εκτίονται πλέον στη φυλακή. Δηλαδή δεν αναστέλλονται ούτε μετατρέπονται με κανέναν τρόπο. Συνοδεύονται από βαριά πρόστιμα και δήμευση περιουσίας.
9. Προστασία Πολιτιστικού Περιβάλλοντος
Με το Μνημόνιο Συνεργασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με το Υπουργείο Πολιτισμού υιοθετήθηκε μια συστηματική πολιτική προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Έχουν υλοποιηθεί 53 αυτοψίες και 19 επανέλεγχοι σε αρχαιολογικούς χώρους, ελέγχθηκαν 13 μελέτες πυρασφάλειας, εκπαιδεύτηκαν 64 υπάλληλοι του ΥΠΠΟ, ενώ μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» προχωρά η εγκατάσταση συστημάτων πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης σε 21 μνημεία. Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί ασκήσεις εκκένωσης σε Ολυμπία, Δελφούς και Επίδαυρο. Η επιλογή αυτή έχει και πολιτική διάσταση: δείχνει ότι η Πολιτεία δεν περιορίζεται στην τυπική προστασία της ζωής και της περιουσίας, αλλά επεκτείνει το δίκτυο ασφάλειας στην ίδια την πολιτιστική ταυτότητα της χώρας, εντάσσοντας την πρόληψη στις εθνικές προτεραιότητες.
10. Αναβάθμιση Πλαισίου Κρατικής Αρωγής
Διαμορφώθηκε ένα νέο πλαίσιο για την κρατική αρωγή προς πολίτες και επιχειρήσεις με αποτέλεσμα από το 2019 να έχουν δοθεί συνολικά πάνω από εννιακόσια εκατομμύρια ευρώ (900.000.000 €) σε πάσης φύσεως επιχορηγήσεις, αποζημιώσεις και επιδόματα. Συγκεκριμένα για την αντιμετώπιση του Daniel στη Θεσσαλία έχουν δοθεί περισσότερα από τετρακόσια σαράντα δύο εκατομμύρια ευρώ (442.000.000 €), τα οποία αντιστοιχούν σε 29.000 δικαιούχους (αγρότες και επιχειρήσεις) και σε 2.765 άδειες επισκευής κτιρίων. Περαιτέρω, από το 2019 έχουν εκδοθεί πάνω 182 αποφάσεις οριοθέτησης πληγεισών περιοχών που αντιστοιχούν σε 287 μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας φυσικές καταστροφές.
11. ΟΑΣΠ
Μετά από ενέργειες της κυβέρνησης και την εξασφάλιση χρηματοδότησης και σε συνεργασία – για πρώτη φορά – με σύσσωμη την εκπαιδευτική και ερευνητική κοινότητα, που συμμετέχει στις δύο αρμόδιες Επιτροπές του ΟΑΣΠ εξασφαλίστηκε η παρακολούθηση της χερσαίας και υποθαλάσσιας ηφαιστειακής και σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή της Σαντορίνης μέχρι και τον Μάϊο 2026.
Το 2023 επικαιροποιήθηκε το πρόγραμμα πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου κτιρίων. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί σχεδόν 30.000 δελτία Πρωτοβάθμιου Προσεισμικού Ελέγχου κτιρίων που αφορά όλη την Επικράτεια – με το περίπου 80% των ελέγχων να αφορούν Εκπαιδευτήρια και το 12% περίπου Νοσοκομεία – ενώ επεκτείναμε το θεσμικό πλαίσιο του προσεισμικού ελέγχου και στις αθλητικές εγκαταστάσεις».
«Όχι σε καταστροφολογία και μηδενισμό»
Κλείνοντας, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αναφέρει: «Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από καταστροφολογία και μηδενισμό. Έχει ανάγκη από όραμα και απτά έργα. Όσοι επιμένουν να βλέπουν μόνο το σκοτάδι, αδικούν τις προσπάθειες, τις κατακτήσεις και την πρόοδο της κοινωνίας μας. Συνεχίζουμε τη συλλογική δουλειά με αποφασιστικότητα και σχέδιο».
