Με τις διαπραγματεύσεις για επαναφορά της εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς να παραμένουν σε αδιέξοδο, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πραγματοποίησε ανοιχτή συνεδρίαση με θέμα την «κατάσταση στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Παλαιστινιακού ζητήματος».
Της συνεδρίασης προήδρευσε ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, ενώ κύριος εισηγητής ήταν ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
Σύμφωνα με ενημέρωση του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (ΟCHA) στις 23 Απριλίου, χρησιμοποιώντας στοιχεία του Υπουργείου Υγείας της Γάζας έως τις 17 Απριλίου, οι νέες συγκρούσεις έχουν οδηγήσει στον θάνατο 1.691 ατόμων -ανάμεσά τους 595 παιδιά και 308 γυναίκες- με τον συνολικό αριθμό των νεκρών να ξεπερνά πλέον τους 51.000. Ανθρωπιστικό προσωπικό και δημοσιογράφοι συγκαταλέγονται επίσης στα θύματα. Περίπου 420.000 άτομα έχουν εκτοπιστεί εκ νέου, ενώ σχεδόν το 70% της περιοχής βρίσκεται υπό εντολές εκκένωσης ή θεωρείται ζώνη ασφαλείας υπό ισραηλινό έλεγχο.
Η ανθρωπιστική βοήθεια παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, με τις προμήθειες τροφίμων και φαρμάκων να εξαντλούνται. Ο OCHA χαρακτήρισε την κατάσταση ως πιθανώς τη χειρότερη ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα από την έναρξη του πολέμου, δηλώνοντας ότι οι επιχειρήσεις είναι «στα πρόθυρα κατάρρευσης». Στις 25 Απριλίου, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) ανακοίνωσε ότι τα αποθέματά του στη Γάζα έχουν εξαντληθεί.
O Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση για την κλιμάκωση της βίας και τον διαρκή κίνδυνο κατάρρευσης της προοπτικής ειρήνης, ιδιαίτερα μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης. Υπογράμμισε σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στη Συρία, στον Λίβανο και, ιδίως, στη Γάζα, όπου οι επιχειρήσεις του Ισραήλ μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας στις 18 Μαρτίου έχουν προκαλέσει σχεδόν 2.000 θανάτους Παλαιστινίων και έχουν επιδεινώσει μια ήδη καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση.
Yπογράμμισε ότι η Γάζα πρέπει να παραμείνει μέρος ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους και καταδίκασε τη βία κάνοντας έκκληση για μόνιμη κατάπαυση του πυρός, άμεση απελευθέρωση των ομήρων και πλήρη ανθρωπιστική πρόσβαση. Τόνισε τη νομική υποχρέωση του Ισραήλ να συμμορφώνεται με το διεθνές δίκαιο και κάλεσε τα κράτη μέλη να αναλάβουν απτά βήματα για την υλοποίηση της λύσης των δύο κρατών πριν να είναι πολύ αργά.
“Η λύση των δύο κρατών βρίσκεται κοντά σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή. Η πολιτική δέσμευση για αυτόν τον μακροχρόνιο στόχο είναι πιο μακριά από ποτέ. Οι πολιτικοί ηγέτες αντιμετωπίζουν σαφείς επιλογές: να σιωπήσουν, να συναινέσουν ή να δράσουν. Αναλάβετε δράση για την εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών. Μην αφήσετε τους εξτρεμιστές από οποιαδήποτε πλευρά να υπονομεύσουν ό,τι έχει απομείνει από την ειρηνευτική διαδικασία” ανέφερε ο κ. Γκουτέρες.
Το Ισραήλ καλωσόρισε τη διευρυμένη συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας ότι ολόκληρη η περιοχή βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο, όπου συνυπάρχουν η ελπίδα και η απειλή.
Κατήγγειλε τη Χεζμπολάχ ως τρομοκρατική οργάνωση που εργαλειοποιεί τον άμαχο πληθυσμό του Λιβάνου και προειδοποίησε για την απειλή που προκύπτει από τις ιρανικές ενέργειες μέσω πληρεξουσίων όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι.
Αναφερόμενος στη Γάζα, τόνισε ότι ο πόλεμος επιβλήθηκε στο Ισραήλ από τη Χαμάς μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου και κατηγόρησε τη Χαμάς για βασανιστήρια ομήρων και χρήση ανθρωπιστικής βοήθειας για στρατιωτικούς σκοπούς.
Το Ισραήλ δήλωσε επίσης ότι τηρεί το διεθνές δίκαιο, αλλά και ότι παρείχε ανθρωπιστική βοήθεια κατά την περίοδο της εκεχειρίας. Ωστόσο, επανέλαβε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη αν δεν αφοπλιστεί και αποσυρθεί η Χαμάς και δεν απελευθερωθούν οι όμηροι.
Κλείνοντας, ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Ισραήλ απέρριψε τη Διεθνή Διάσκεψη του Ιουνίου ως αναντίστοιχη της πραγματικότητας και κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση της ριζικής τρομοκρατίας, κυρίως του Ιράν, και να υποστηρίξει κράτη και ηγέτες που προωθούν τη μετριοπάθεια και τις μεταρρυθμίσεις.
“Αν θέλουμε σοβαρά να οικοδομήσουμε ένα καλύτερο μέλλον για την περιοχή, τότε πρέπει επίσης να είμαστε σοβαροί στο να κατονομάσουμε τα εμπόδια στο δρόμο μας. Το Ισραήλ είναι έτοιμο. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με περιφερειακούς εταίρους. Είμαστε έτοιμοι να εμβαθύνουμε τη συνεργασία. Αλλά δεν θα συμβιβαστούμε με την ασφάλεια του λαού μας. Και δεν θα δεχτούμε τη μονιμότητα της τρομοκρατίας” σημείωσε.
Ο Μόνιμος Παρατηρητής της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ, πρέσβης Ριάντ Μανσούρ ξεκίνησε εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του προς τη Γαλλία για την ηγετική της στάση στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τη στήριξή της στις ειρηνευτικές προσπάθειες, αλλά και προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ «ο οποίος δεν επέτρεψε στον κόσμο να κοιτάξει αλλού ή να ξεχάσει τη Γάζα».
Εξήρε το προσωπικό του ΟΗΕ στο πεδίο, χαρακτηρίζοντάς το «ηρωικό» επειδή ρισκάρει τη ζωή του για να σώσει άλλες ζωές. Τόνισε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει εγκρίνει δεσμευτικά ψηφίσματα με στόχο τον τερματισμό της αιματοχυσίας, τη διασφάλιση ανθρωπιστικής πρόσβασης, την απελευθέρωση ομήρων και την προώθηση της λύσης των δύο κρατών.
Παρά τη διεθνή στήριξη σε αυτούς τους στόχους, η κατάσταση παραμένει ζοφερή. Ο κ. Μανσούρ κατήγγειλε τον «τιμωρητικό αποκλεισμό της Γάζας από το Ισραήλ» που στερεί από δύο εκατομμύρια Παλαιστινίους τα βασικά αγαθά. «Δεν υπάρχει έλλειψη βομβών που πέφτουν στη Γάζα», σημείωσε, «αλλά υπάρχει επιβεβλημένη έλλειψη σε όλα τα άλλα».
Κατηγόρησε το Ισραήλ ότι χρησιμοποιεί την «πείνα ως όπλο πολέμου» και προειδοποίησε για σχέδια «εξαναγκαστικού εκτοπισμού και προσάρτησης».
Ζητώντας άμεση δράση, ο κ. Μανσούρ υπογράμμισε: «Δεν μπορούμε να παραδοθούμε σε αυτή την κατάσταση». Χαιρέτισε τις δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ που κάλεσε το Ισραήλ «να φερθεί καλά στη Γάζα» και εξέφρασε την ελπίδα ότι οι ΗΠΑ, η Αίγυπτος και το Κατάρ, με την υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας, θα μπορέσουν να συμβάλουν στην επαναφορά της κατάπαυσης του πυρός και στον τερματισμό της οδύνης.
Κατά την τοποθέτησή του, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης Ευάγγελος Σέκερης υπογράμμισε τη σημασία της ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων με στόχο την επίτευξη μόνιμης και βιώσιμης κατάπαυσης του πυρός, εξασφαλίζοντας παράλληλα την απελευθέρωση όλων των ομήρων.
Τόνισε την ανάγκη να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη και συνεχής ροή βοήθειας σε κλίμακα σε όλη τη Γάζα, καθώς η παρεμπόδιση της στερεί από τους κατοίκους της τη δυνατότητα επιβίωσης.
Εξέφρασε επίσης την ανησυχία του για την ανησυχητική ανθρωπιστική κατάσταση και την κατάσταση ασφαλείας στο υπόλοιπο τμήμα των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της εποικιστικής δραστηριότητας και του εκτοπισμού ανθρώπων από τους προσφυγικούς καταυλισμούς.
Ο κ. Σέκερης τόνισε επίσης ότι το ιδιαίτερο Status Quo της Ιερουσαλήμ και της Παλιάς Πόλης της πρέπει να προστατεύεται και να γίνεται σεβαστό πάντοτε από όλους.
Η Διάσκεψη του Ιουνίου, υπό την προεδρία Γαλλίας και Σαουδικής Αραβίας, ανέφερε, αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την αναζωογόνηση της πολιτικής διαδικασίας προς την κατεύθυνση της λύσης των δύο κρατών, σύμφωνα με τα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας χαρακτήρισε την ανοιχτή συνεδρίαση για τη Μέση Ανατολή ως «κορυφαίο γεγονός της Γαλλικής Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Απρίλιο» και ανέφερε ότι οι «αντισημιτικές σφαγές της 7ης Οκτωβρίου 2023» και η μεταγενέστερη στρατιωτική αντίδραση έχουν συγκλονίσει την περιοχή.
Τόνισε ότι «η Γάζα είναι σήμερα ρημαγμένη από τον πόλεμο», ενώ ο Λίβανος και η Συρία αντιμετωπίζουν αντίστοιχες κρίσεις.
Η πρώτη προτεραιότητα, υπογράμμισε, είναι «να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, να τερματιστεί η ταλαιπωρία των αμάχων».
Αναφέρθηκε επίσης στην επιτυχία της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο πριν πέντε μήνες, υπογραμμίζοντας ότι «είναι κρίσιμο να διατηρηθεί». Ωστόσο, ανέφερε, στη Γάζα «ο πόλεμος συνεχίζεται» και η επανέναρξη των ισραηλινών επιθέσεων αποτελεί «δραματική οπισθοδρόμηση».
Ζήτησε άμεση επανέναρξη διαπραγματεύσεων για «βιώσιμη κατάπαυση του πυρός» και «ανεπιφύλακτη και άμεση απελευθέρωση όλων των ομήρων» και χαρακτήρισε την ανθρωπιστική κατάσταση «καταστροφική». Ζήτησε επίσης την άρση των περιορισμών στην πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας από το Ισραήλ και δήλωσε ότι «η Γαλλία έχει προσφέρει 250 εκατομμύρια ευρώ από το 2023».
«Ο Λίβανος πρέπει να ανακτήσει την πλήρη κυριαρχία του» τόνισε και
δεσμεύτηκε για στήριξη της ανοικοδόμησης στον Λίβανο.
Oι ΗΠΑ τόνισαν την ανάγκη για νέα προσέγγιση ώστε να επιτευχθεί διαρκής ειρήνη και ευημερία στην περιοχή. Η Αναπληρώτρια Μόνιμη Αντιπρόσωπος πρέσβης Ντόροθι Σέι, ανέφερε ότι η ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Γάζα παρεμποδίζεται από τη Χαμάς, η οποία απέρριψε πρόσφατα ακόμη μία πρόταση εκεχειρίας που διαπραγματεύτηκαν οι ΗΠΑ, το Κατάρ και η Αίγυπτος.
Η κ Σέι υποστήριξε ότι η Χαμάς φέρει την αποκλειστική ευθύνη για τον πόλεμο που ξέσπασε στις 7 Οκτωβρίου 2023 και για τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία, αρνούμενη να απελευθερώσει ομήρους ή να τερματίσει τις εχθροπραξίες.
Κάλεσε επίσης το Συμβούλιο να ασκήσει πίεση στη Χαμάς για να τερματίσει την τυραννία της επί των Παλαιστινίων, προειδοποιώντας ότι η προστασία της Χαμάς υπονομεύει τόσο την ασφάλεια του Ισραήλ όσο και την ευημερία των Παλαιστινίων. Επανέλαβε τη δέσμευση των ΗΠΑ για την επιστροφή όλων των ομήρων, συμπεριλαμβανομένων πέντε Αμερικανών πολιτών και αναγνώρισε τις προσπάθειες του Ισραήλ για την αποφυγή θυμάτων αμάχων.
Η κ. Σέι καταδίκασε τη χρήση μη στρατιωτικών υποδομών από τη Χαμάς για στρατιωτικούς σκοπούς και κατήγγειλε τις αποσταθεροποιητικές ενέργειες του Ιράν στην περιοχή. Προειδοποίησε για την απειλή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι η διπλωματία παραμένει εφικτή, αλλά ο χρόνος είναι περιορισμένος.
“Το μέλλον πρέπει να ξεκινήσει από μια Γάζα χωρίς τη Χαμάς. Οι συναντήσεις ή οι διεθνείς διασκέψεις δεν θα αλλάξουν αυτή την πραγματικότητα. Η Χαμάς πρέπει να αφοπλιστεί και να απομακρυνθεί από τη Γάζα και οι όμηροι πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους” τόνισε η κ. Σέι.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
