Τα πιο ευάλωτα κράτη στον πλανήτη αντιμετωπίζουν ένα «παλιρροιακό κύμα» αποπληρωμών χρέους μετά την έκρηξη λήψης δανείων από την Κίνα, όπως προειδοποιεί μια νέα έκθεση.
Η ανάλυση, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη από το αυστραλιανό thinktank εξωτερικής πολιτικής, το Ινστιτούτο Lowy, ανέφερε ότι το 2025 οι φτωχότερες 75 χώρες έπρεπε να αποπληρώσουν χρέη-ρεκόρ όψους 22 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ προς την Κίνα. Το χρέος των 75 κρατών αποτέλεσε το μεγαλύτερο μέρος των συνολικά 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων που υπολόγισε ο Lowy για το 2025.
«Τώρα, και για το υπόλοιπο αυτής της δεκαετίας, η Κίνα θα είναι περισσότερο εισπράκτορας χρέους παρά τραπεζίτης στον αναπτυσσόμενο κόσμο», ανέφερε η έκθεση.
Η πίεση για αποπληρωμή ασκεί με την σειρά της πίεση στην τοπική χρηματοδότηση για την υγεία και την εκπαίδευση, καθώς και για στις πολιτικές για την κλιματική αλλαγή.
«Ο δανεισμός απο την Κίνα έχει καταρρεύσει -ακριβώς όταν χρειάζεται περισσότερο- αντί να δημιουργούνται μεγάλες καθαρές χρηματοοικονομικές εκροές όταν οι χώρες βρίσκονται ήδη σε έντονη οικονομική πίεση», αναφέρει η έκθεση.
Τα δάνεια εκδόθηκαν σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του Προέδρου Σι Τζινπινγκ (Belt and Road Initiative-BRI), για ένα παγκόσμιο επενδυτικό πρόγραμμα υποδομών που υποστηρίζεται από το κράτος, το οποίο έχει αναλάβει κρατικά έργα από σχολεία, γέφυρες και νοσοκομεία μέχρι μεγάλους δρόμους και και αεροδρόμια.
Ο αυξημένος αριθμός δανείων μετέτρεψε την Κίνα στον μεγαλύτερο προμηθευτή αυτών με συνολικά περισσότερα από 50 δισ. δολάρια το 2016 – περισσότερα από ό,τι όλοι οι δυτικοί πιστωτές μαζί.
Το BRI επικεντρώθηκε κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου οι κυβερνήσεις δυσκολεύονταν να αποκτήσουν πρόσβαση σε ιδιωτικές ή άλλες κρατικές επενδύσεις. Ωστόσο, η πρακτική έχει εγείρει ανησυχίες σχετικά με την κινεζική επιρροή και τον έλεγχο και έχει προκαλέσει κατηγορίες ότι το Πεκίνο επιδίωκε να παγιδεύσει τα κράτη αποδέκτες με μη εξυπηρετούμενο χρέος.
Τον περασμένο μήνα, μια άλλη ανάλυση από το Ινστιτούτο Lowy διαπίστωσε ότι το Λάος βρίσκεται πλέον παγιδευμένο σε μια σοβαρή κρίση χρέους, εν μέρει λόγω των υπερεπενδύσεων στον εγχώριο ενεργειακό τομέα, που χρηματοδοτείται κυρίως από την Κίνα.
Η κυβέρνηση της Κίνας αρνείται τις κατηγορίες ότι δημιουργεί σκόπιμα παγίδες χρέους και οι χώρες-αποδέκτες έχουν επίσης τονίσει ότι η Κίνα ήταν πιο αξιόπιστος εταίρος και πρόσφερε κρίσιμα δάνεια όταν άλλοι αρνήθηκαν.
Ωστόσο, η έκθεση Lowy ανέφερε ότι το ρεκόρ υψηλό χρέος που οφείλεται τώρα στην Κίνα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για «πολιτική μόχλευση», σημειώνοντας ότι έρχεται εν μέσω τεράστιων περικοπών στην εξωτερική βοήθεια από την κυβέρνηση Τραμπ.
Η έκθεση επεσήμανε επίσης τα νέα δάνεια μεγάλης κλίμακας που δόθηκαν στην Ονδούρα, τη Νικαράγουα, τις Νήσους Σολομώντα, την Μπουρκίνα Φάσο και τη Δομινικανή Δημοκρατία, όλα εντός 18 μηνών από την στιγμή που άλλαξαν την πολιτική τους απέναντι στην Ταϊβάν (που η το Πεκίνο λογίζει ως μέρος τη κινεζικής επικράτειας).
Η Κίνα συνεχίζει επίσης να χρηματοδοτεί ορισμένους στρατηγικούς εταίρους, όπως το Πακιστάν, το Καζακστάν, το Λάος και η Μογγολία, καθώς και χώρες που παράγουν κρίσιμα ορυκτά και μέταλλα, όπως η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Ινδονησία.
Η Κίνα δημοσιεύει ελάχιστα στοιχεία για το πρόγραμμα BRI και το Ινστιτούτο Lowy είπε ότι οι εκτιμήσεις του – με βάση τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας – πιθανότατα υποτίμησαν την πλήρη κλίμακα του δανεισμού της Κίνας. Το 2021 η AidData υπολόγισε ότι η Κίνα είχε ένα «κρυφό χρέος» περίπου 385 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Κανάλι Ένα 90,4fm, KΠ
Α.Δ.
