Με νομοσχέδιο-σκούπα του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη επέρχονται σημαντικές τροποποιήσεις στον τομέα της ενδοοικογενειακής βίας -προβλέπεται πλέον η δυνατότητα για ηλεκτρονικό βραχιολάκι στον θύτη από το ανακριτικό στάδιο-, αλλά και στην προστασία γυναικών και ανηλίκων από σεξουαλική εκμετάλλευση, ενώ γίνονται πολύ πιο αυστηρές οι ποινές για παραμέληση ανηλίκου.
Παράλληλα, προβλέπονται ποινές φυλάκισης για αδικήματα όπως η σεξουαλική παρενόχληση σε χώρους εργασίας, το «ψάρεμα» ανηλίκων στο Ιντερνετ, το revenge porn, το stalking, ενώ τα θύματα θα έχουν πλέον λόγο για την υφ’ όρους αποφυλάκιση των δραστών βίαιων αδικημάτων. Επίσης, αυστηρά θα τιμωρείται μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου ακόμα και η απλή συμμετοχή σε οπαδικού τύπου επεισόδια – ειδικά αν υπάρχουν τραυματισμοί. Την ίδια στιγμή προβλέπεται περικοπή στις αποδοχές των δικαστών που καθυστερούν συστηματικά την έκδοση αποφάσεων, ενώ αλλάζει ο κανόνας για την απαγόρευση δικαστών να υπηρετούν στους τόπους καταγωγής τους (εντοπιότητα).
Ενδοοικογενειακή βία
Οι νέες διατάξεις για την ενδοοικογενειακή βία, σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, αποσκοπούν στην πρόληψη αδικημάτων προσβολής της γενετήσιας ελευθερίας και της γενετήσιας αξιοπρέπειας, στην ικανοποίηση θυμάτων γυναικών, παιδιών και ευάλωτων ατόμων, αλλά και στην ικανοποίηση θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας.
Στον φερόμενο ως δράστη μπορεί να τοποθετηθεί ηλεκτρονικό βραχιολάκι από την πρώτη στιγμή που θα καταγγελθεί ή γνωστοποιηθεί το περιστατικό βίας, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα να αποφασιστεί κάτι τέτοιο από το ανακριτικό στάδιο μαζί με άλλους περιορισμούς. Οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, περιοριστικοί όροι μπορούν να τεθούν από το δικαστήριο στο οποίο παραπέμπεται να δικαστεί ή από τον αρμόδιο ανακριτή ή από το δικαστικό συμβούλιο ή από τον εισαγγελέα που έχει επιληφθεί της υπόθεσης.
Οι περιοριστικοί όροι μπορεί να συνίστανται στην απομάκρυνση του δράστη από την οικογενειακή κατοικία, στη μετοίκησή του, στην απαγόρευση προσέγγισης στους χώρους κατοικίας ή εργασίας του θύματος ή στις κατοικίες στενών συγγενών του, όπως και στα εκπαιδευτήρια των παιδιών και στους ξενώνες φιλοξενίας, εφόσον έχουν καταφύγει εκεί τα θύματα. Στον κατάλογο των περιοριστικών όρων περιλαμβάνονται ακόμη η απαγόρευση κάθε είδους επικοινωνίας με το θύμα ή τα θύματα, η παράδοση στην αστυνομική αρχή όπλων που νόμιμα κατέχει ο δράστης, η ηλεκτρονική του επιτήρηση με τη χρήση τεχνολογίας εντοπισμού θέσης και κίνησης (ηλεκτρονικό βραχιολάκι), η εμφάνισή του στο Αστυνομικό Τμήμα, η παροχή στοιχείων επικοινωνίας διαθέσιμων στις Αρχές ανά πάσα στιγμή και η συμμετοχή του σε θεραπευτικά ή συμβουλευτικά προγράμματα ή προγράμματα απεξάρτησης.
Παράλληλα, προβλέπεται φυλάκιση έως 3 έτη σε όποιον «προβαίνει σε χειρονομίες γενετήσιου χαρακτήρα ή διατυπώνει προτάσεις για τέλεση γενετήσιων πράξεων σε πρόσωπο που εξαρτάται εργασιακά από αυτόν ή εκμεταλλευόμενος τη θέση προσώπου που έχει ενταχθεί σε διαδικασία αναζήτησης θέσης εργασίας».
Οπως προβλέπεται στο πολυνομοσχέδιο, επαπειλείται φυλάκιση έως 1 έτος ή χρηματική ποινή σε όποιον «με χειρονομίες γενετήσιου χαρακτήρα, με προτάσεις που αφορούν γενετήσιες πράξεις, με γενετήσιες πράξεις που τελούνται ενώπιον άλλου ή με επίδειξη των γεννητικών του οργάνων, προσβάλλει βάναυσα την τιμή άλλου». Παράλληλα, προβλέπεται φυλάκιση έως 2 έτη ή χρηματική ποινή αν ο παθών είναι κάτω των 12 ετών. Ομως, στην περίπτωση αυτή για την άσκηση ποινικής δίωξης απαιτείται έγκληση, δηλαδή κατάθεση μήνυσης, εκτός αν ο παθών είναι ανήλικος.
«Ψάρεμα» ανηλίκων
Ειδική διάταξη εμπεριέχεται στο πολυνομοσχέδιο για την προστασία των ανηλίκων από το ηλεκτρονικό «ψάρεμα». Ειδικότερα, προβλέπεται ότι «ενήλικος ο οποίος μέσω Διαδικτύου ή άλλων μέσων ή τεχνολογιών πληροφορικής αποκτά επαφή με πρόσωπο που δεν συμπλήρωσε τα 15 έτη και με χειρονομίες ή προτάσεις προσβάλλει την τιμή του ανηλίκου στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών». Μάλιστα, αν ακολούθησε συνάντηση με τον ανήλικο ή την ανήλικη, τότε ο ενήλικας δράστης τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 3 ετών.
Φυλάκιση έως 2 έτη θα αντιμετωπίσει όποιος «κοινοποιεί ή αποστέλλει σε άλλον, χωρίς τη συναίνεσή του, με οποιονδήποτε τρόπο ή με τη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών πραγματική ή σχεδιασμένη εικόνα ή οπτικό ή οπτικοακουστικό υλικό αποτυπωμένο σε ηλεκτρονικό ή άλλο υλικό φορέα που απεικονίζει γεννητικά όργανα (dick pic) κατά τρόπο που δύναται να προκαλέσει φόβο, ανησυχία ή ψυχολογική βλάβη στο πρόσωπο που λαμβάνει το υλικό αυτό». Οι ποινές αυτές επαυξάνονται (αποτελούν ιδιαίτερη επιβαρυντική περίσταση) κατά την κρίση του δικαστηρίου αν τα αδικήματα αυτά διαπραχθούν σε βάρος προσώπου «που φέρει την ιδιότητα δημόσιου εκπροσώπου, δημοσιογράφου ή υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή ο δράστης τελεί σε ιεραρχική σχέση ή σχέση εξάρτησης με το θύμα». Παράλληλα, «όποιος προκαλεί σε άλλον τρόμο ή ανησυχία απειλώντας αυτόν με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη τιμωρείται με φυλάκιση έως 1 έτος ή χρηματική ποινή».
Ακόμη, ο προκαλών «σε άλλον τρόμο ή ανησυχία με την επίμονη καταδίωξη ή παρακολούθηση των κινήσεων και των δραστηριοτήτων του, ιδίως με την επιδίωξη διαρκούς επαφής με τη χρήση τηλεπικοινωνιακού ή ηλεκτρονικού μέσου ή με επανειλημμένες επισκέψεις στο οικογενειακό, κοινωνικό ή εργασιακό περιβάλλον αυτού, παρά την εκφρασμένη αντίθετη βούλησή του (stalking), τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως 2 έτη». Κατ’ επέκταση, αν όλα αυτά τελούνται σε βάρος ανηλίκου ή προσώπου που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του, επιβάλλεται φυλάκιση έως 3 έτη.
Το θύμα θα έχει λόγο
Λόγο πλέον θα έχουν τα θύματα ή οι συγγενείς τους για την υφ’ όρων αποφυλάκιση δραστών σοβαρών εγκλημάτων. Στο πολυνομοσχέδιο προβλέπεται «η συμμετοχή (σ.σ.: με κατάθεση γραπτού υπομνήματος) του προσώπου που είχε δηλώσει υποστήριξη της κατηγορίας στη διαδικασία ενώπιον του δικαστικού συμβουλίου για την εξέταση του αιτήματος χορήγησης» για τα κακουργηματικού χαρακτήρα εγκλήματα κατά: 1) της ζωής, 2) προσβολών του εμβρύου, 3) της σωματικής ακεραιότητας, 4) της προσωπικής ελευθερίας, 5) της γενετήσιας ελευθερίας, 6) της οικονομικής εκμετάλλευσης και 7) της γενετήσιας ζωής.
Βία σε γήπεδα – σχολεία
Μετά την έξαρση των επεισοδίων από χούλιγκαν και οπαδούς ομάδων μέσα και έξω από τα γήπεδα και τις συμπλοκές με μαχαιρώματα σε σχολεία και καφετέριες αυστηροποιείται το νομοθετικό πλαίσιο. Ετσι, «αν εξαιτίας συμπλοκής ή επίθεσης που έγινε από πολλούς επήλθε σωματική βλάβη ανθρώπου, καθένας από εκείνους που πήραν μέρος στη συμπλοκή ή στην επίθεση τιμωρείται για μόνη τη συμμετοχή του σε αυτή με φυλάκιση έως 3 έτη και αν το θύμα είναι ανήλικο ή επήλθε θάνατος ή βαριά σωματική βλάβη ανθρώπου με φυλάκιση τουλάχιστον 1 έτους». Και αν «συμμετείχαν πρόσωπα τα οποία οπλοφορούσαν και επήλθε θάνατος ή βαριά σωματική βλάβη ανθρώπου, προβλέπεται κάθειρξη έως 8 έτη».
Παραμέληση ανηλίκου
Σύμφωνα με το 55 σελίδων πολυνομοσχέδιο, «όποιος ενώ έχει υποχρέωση εποπτείας ανηλίκου παραλείπει να τον παρεμποδίσει από την τέλεση αξιόποινης πράξης τιμωρείται με φυλάκιση έως 1 έτος». Και σε περίπτωση που υπαίτιος της παράλειψης εποπτείας της επιμέλειας του ανηλίκου είναι γονέας, τότε θα επιβάλλεται φυλάκιση έως 3 έτη και χρηματική ποινή έως 10.000 ευρώ.
Το 5ο άρθρο του νομοσχεδίου αφορά τον ακρωτηριασμό γεννητικών οργάνων και προβλέπει ότι «όποιος με τη χρήση κάθε μορφής βίας ή απειλής βίας ή άλλων εξαναγκαστικών μέσων ή με επιβολή ή κατάχρηση εξουσίας ή αποσπώντας τη συναίνεση με τη χρήση απατηλών μέσων ή παρασύροντάς την, εκμεταλλευόμενος την ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκεται, εξαναγκάζει ή εξωθεί γυναίκα να υποβληθεί σε εκτομή ή οποιονδήποτε άλλο ακρωτηριασμό στο σύνολο ή σε μέρος των μεγάλων χειλέων του αιδοίου, των μικρών χειλέων του αιδοίου ή της κλειτορίδας, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 2 ετών και χρηματική ποινή, αν δεν συντρέχει περίπτωση να τιμωρηθεί αυστηρότερα με άλλη διάταξη».
Τώρα, αν οι πράξεις αυτές «διαπράχθηκαν από μέλος της οικογένειας ή από πρόσωπο που συνοικούσε με το θύμα ή από δύο ή περισσότερα πρόσωπα ή με χρήση όπλου ή απειλή χρήσης όπλου ή σε βάρος ανήλικης γυναίκας ή από λόγους εκδίκησης, συντρέχει ιδιαίτερη επιβαρυντική περίσταση» και η ποινή προσαυξάνεται κατά την κρίση του δικαστηρίου. Σε περίπτωση κατά την οποία οι επίμαχες πράξεις στις οποίες εξαναγκάστηκε το θύμα είχαν ως επακόλουθο τον θάνατο ή του προξένησαν βαριά σωματική βλάβη επιβάλλεται ποινή κάθειρξης.
Οι προστατευτικές αυτές διατάξεις εφαρμόζονται ακόμα «και όταν οι πράξεις τελούνται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, ακόμα και αν δεν είναι αξιόποινη κατά τους νόμους της χώρας όπου τελέστηκε».
Εξαναγκασμός σε γάμο
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, όποιος με σωματική βία ή απειλή σωματικής βίας ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη εξαναγκάζει άλλον σε πράξη ή ανοχή για την οποία ο παθών δεν έχει υποχρέωση τιμωρείται με φυλάκιση έως 2 έτη ή χρηματική ποινή.
Ακόμη, όποιος «με τη χρήση οποιασδήποτε μορφής βίας ή απειλής βίας ή άλλων εξαναγκαστικών μέσων ή με επιβολή ή κατάχρηση εξουσίας ή αποσπώντας τη συναίνεση με τη χρήση απατηλών μέσων ή παρασύροντάς τον, εκμεταλλευόμενος την ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκεται, εξαναγκάζει, προσελκύει ή ωθεί άλλον να συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 1 έτους και χρηματική ποινή».
