Για αρκετά χρόνια, η τελετή των Όσκαρ έμοιαζε να κινείται σε μια αμήχανη ισορροπία ανάμεσα στο κύρος και την τηλεοπτική θεαματικότητα. Τα φετινά βραβεία, ωστόσο, έδωσαν την αίσθηση μιας ελαφράς μετατόπισης. Έτσι, κάπου ανάμεσα στις αμήχανες ατάκες του Conan O’Brien, στα λαμπερά φορέματα και στα συνηθισμένα χειροκροτήματα που κρατούν λίγο περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται, τα Όσκαρ του 2026 κατάφεραν – παραδόξως – να μας θυμίσουν γιατί εξακολουθούν να μας απασχολούν. Όχι επειδή είναι η μεγαλύτερη γιορτή του σινεμά. Αυτό είναι ένας μύθος που το ίδιο το Χόλιγουντ συντηρεί εδώ και δεκαετίες. Αλλά επειδή, καμιά φορά, μέσα στη βιομηχανική τελετουργία, κάτι από την ουσία του κινηματογράφου καταφέρνει να ξεγλιστρύσει, μέσα από τις χαραμάδες που λένε και οι Αμερικάνοι.
Στο Dolby Theatre του Λος Άντζελες λοιπόν ολοκληρώθηκε τα ξημερώματα η 98η τελετή απονομής των Όσκαρ, και ο μεγάλος νικητής ήταν το One Battle After Another, το οποίο κατέκτησε έξι Όσκαρ, ανάμεσά τους και εκείνα της Καλύτερης Ταινίας και της Σκηνοθεσίας. Για τον Paul Thomas Anderson, που εδώ και χρόνια θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς δημιουργούς χωρίς να έχει γευτεί μέχρι σήμερα τη «μεγάλη» αναγνώριση της Ακαδημίας, η στιγμή είχε κάτι από κινηματογραφική ειρωνεία: ένας σκηνοθέτης που επηρέασε μια ολόκληρη γενιά δημιουργών χρειάστηκε σχεδόν τρεις δεκαετίες καριέρας για να πάρει το χρυσό αγαλματίδιο. Και ο ίδιος το παραδέχτηκε στη σκηνή με εκείνη την ελαφρώς αμήχανη, αλλά χαρακτηριστική ειλικρίνεια που τον διακρίνει: «Έκανα αυτή την ταινία γιατί πιστεύω ότι το σινεμά πρέπει να παραμένει άγριο, απρόβλεπτο και ανθρώπινο. Αν κάτι κερδίσαμε απόψε, είναι ότι οι ιστορίες μπορούν ακόμη να εκπλήσσουν». Η ταινία – μια φιλόδοξη μεταφορά του μυθιστορήματος Vineland του Thomas Pynchon – σάρωσε επίσης σε αρκετές τεχνικές κατηγορίες, ενώ χάρισε και το Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου στον Sean Penn (το τρίτο του!).
Ωστόσο, αν υπήρξε μια στιγμή που έκανε το κοινό να σηκωθεί πραγματικά όρθιο, αυτή ήταν η βράβευση του Michael B. Jordan για την ερμηνεία του στο Sinners. Η ταινία του Ryan Coogler είχε φτάσει στην τελετή με 16 υποψηφιότητες και τελικά απέσπασε τέσσερα βραβεία. Ο Jordan, εμφανώς συγκινημένος, στάθηκε για λίγο μπροστά στο μικρόφωνο σαν να προσπαθούσε να συνειδητοποιήσει τι είχε μόλις συμβεί. Και ύστερα είπε μια φράση που ίσως συμπυκνώνει όλη τη διαδρομή του: «Στέκομαι εδώ επειδή κάποιοι πριν από μένα άνοιξαν τον δρόμο. Και θέλω να ευχαριστήσω όλους όσοι πίστεψαν σε μένα – όλους όσοι πόνταραν πάνω μου». Και μετά ακούστηκαν τα ονόματα του Sidney Poitier, του Denzel Washington, ακόμα και του Will Smith! Η ίδια ταινία έγραψε ιστορία και σε μια τεχνική κατηγορία: η διευθύντρια φωτογραφίας Autumn Durald Arkapaw έγινε η πρώτη γυναίκα που κερδίζει Όσκαρ Φωτογραφίας στην ιστορία του θεσμού.
Στις γυναικείες ερμηνείες, η Jessie Buckley κέρδισε το Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου για το Hamnet, ενώ η Amy Madigan τιμήθηκε με το Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου για το Weapons. Στις υπόλοιπες κατηγορίες, το KPop Demon Hunters επικράτησε στο animation και στο πρωτότυπο τραγούδι, το νορβηγικό Sentimental Value κατέκτησε το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας, ενώ το ντοκιμαντέρ Mr. Nobody Against Putin απέσπασε το βραβείο στην κατηγορία του.
Σε μια εποχή όπου η κινηματογραφική βιομηχανία βρίσκεται σε συνεχή διαπραγμάτευση με τις πλατφόρμες streaming, τις αλλαγές στην κινηματογραφική διανομή και τη μετατόπιση του κοινού, τα φετινά Όσκαρ ίσως σηματοδοτούν κάτι περισσότερο από μια απλή απονομή βραβείων. Υπενθυμίζουν ότι, ακόμη και μέσα σε ένα σύστημα που συχνά λειτουργεί με όρους αγοράς, η έννοια του δημιουργού με προσωπικό όραμα εξακολουθεί να έχει θέση στο κέντρο της κινηματογραφικής συζήτησης. Και αν η ιστορία των Όσκαρ είναι τελικά μια ιστορία ισορροπιών, τότε η φετινή βραδιά έγειρε – έστω και ελαφρώς – προς την πλευρά ενός σινεμά που μας αφορά.
Άκης Καπράνος
