Μετά από εβδομάδες συνομιλιών, η Ουκρανία και οι ΗΠΑ έχουν ετοιμάσει ένα νέο ειρηνευτικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία, όπως έκανε γνωστό ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Το αρχικό σχέδιο 28 σημείων, έχει αναδιατυπωθεί σε ένα πλαίσιο 20 σημείων, το οποίο παρουσίασε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι στους δημοσιογράφους.
Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί ένα τριμερές σχέδιο εγγυήσεων ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας, ΗΠΑ και Ευρώπης, καθώς και μια διμερής συμφωνία εγγύησης ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ. Ένα άλλο έγγραφο μεταξύ Κιέβου και Ουάσινγκτον επικεντρώνεται στην οικονομική συνεργασία και χαρακτηρίστηκε ως ο «οδικός χάρτης για την ευημερία της Ουκρανίας».
«Έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο προς την οριστικοποίηση των εγγράφων» δήλωσε ο Ζελένσκι, σύμφωνα με το Kiev Independent.
Προς το παρόν η Ουκρανία και οι ΗΠΑ δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία σε δύο σημεία «αγκάθια» – 12 και 14, δηλαδή τον έλεγχο του υπό ρωσικού ελέγχου πυρηνικού εργοστασίου της Ζαπορίζια και τον έλεγχο του Ντονμπάς, περιοχή όπου μαίνονται μάχες από το 2014.
Στη συμφωνία δεν γίνεται επίσης καμία αναφορά για τα περί ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Τα 20 σημεία που προτείνουν ΗΠΑ και Ουκρανία
Βεβαιώνεται ότι η Ουκρανία είναι κυρίαρχο κράτος.
Το έγγραφο αποτελεί πλήρη και αδιαμφισβήτητη συμφωνία μη επίθεσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Θα συσταθεί μηχανισμός παρακολούθησης για την επιτήρηση της γραμμής σύγκρουσης χρησιμοποιώντας μη επανδρωμένη επιτήρηση μέσω δορυφόρου, διασφαλίζοντας την έγκαιρη ανίχνευση παραβιάσεων.
Η Ουκρανία θα λάβει εγγυήσεις ασφαλείας.
Το μέγεθος των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας θα παραμείνει στις 800.000 άνδρες σε καιρό ειρήνης.
Οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και τα ευρωπαϊκά υπογράφοντα κράτη θα παράσχουν στην Ουκρανία εγγυήσεις «τύπου Άρθρου 5». Ισχύουν τα ακόλουθα σημεία:
Εάν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, θα ξεκινήσει μια συντονισμένη στρατιωτική αντίδραση και θα επαναφερθούν όλες οι παγκόσμιες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Εάν η Ουκρανία εισβάλει στη Ρωσία ή ανοίξει πυρ εναντίον ρωσικού εδάφους χωρίς πρόκληση, οι εγγυήσεις ασφαλείας θα θεωρηθούν άκυρες. Εάν η Ρωσία ανοίξει πυρ εναντίον της Ουκρανίας, οι εγγυήσεις ασφαλείας θα τεθούν σε ισχύ.
Οι ΗΠΑ θα λάβουν αποζημίωση για την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας. (Η διάταξη αυτή έχει αφαιρεθεί.)
Οι προηγουμένως υπογεγραμμένες διμερείς συμφωνίες ασφαλείας μεταξύ της Ουκρανίας και περίπου 30 χωρών θα παραμείνουν σε ισχύ.
Η Ρωσία θα επισημοποιήσει τη στάση μη επίθεσης απέναντι στην Ευρώπη και την Ουκρανία σε όλους τους απαραίτητους νόμους και έγγραφα, επικυρώνοντάς τους από τη Ρωσική Κρατική Δούμα.
Η Ουκρανία θα γίνει μέλος της ΕΕ σε σαφώς καθορισμένο χρόνο και θα λάβει βραχυπρόθεσμη προτιμησιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
«Από σήμερα, το χρονοδιάγραμμα της ένταξης της Ουκρανίας αποτελεί αντικείμενο διμερούς συζήτησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας, χωρίς προς το παρόν ευρωπαϊκή επιβεβαίωση» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι.
«Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί επίσης εγγύηση ασφάλειάς και ως εκ τούτου θέλουμε να ορίσουμε μια ημερομηνία — πότε θα συμβεί αυτό. Για παράδειγμα, το 2027 ή το 2028» συμπλήρωσε.
Η Ουκρανία θα λάβει ένα παγκόσμιο αναπτυξιακό πακέτο, το οποίο θα περιγράφεται λεπτομερώς σε ξεχωριστή συμφωνία και θα καλύπτει διάφορους οικονομικούς τομείς:
Θα δημιουργηθεί ένα αναπτυξιακό ταμείο για επενδύσεις σε ταχέως αναπτυσσόμενες βιομηχανίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογίας, των κέντρων δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι ΗΠΑ και οι αμερικανικές εταιρείες θα συνεργαστούν με την Ουκρανία για να επενδύσουν από κοινού στην αποκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό και τη λειτουργία των υποδομών φυσικού αερίου της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων των αγωγών και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης.
Θα καταβληθούν κοινές προσπάθειες για την ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων από τον πόλεμο περιοχών, με έμφαση στην αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό πόλεων και οικιστικών συνοικιών.
Θα δοθεί προτεραιότητα στην ανάπτυξη υποδομών.
Η εξόρυξη ορυκτών και φυσικών πόρων θα επεκταθεί.
Η Παγκόσμια Τράπεζα θα παράσχει ένα ειδικό πακέτο χρηματοδότησης για να υποστηρίξει την επιτάχυνση αυτών των προσπαθειών.
Θα συσταθεί ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου, συμπεριλαμβανομένου του διορισμού ενός κορυφαίου παγκόσμιου χρηματοοικονομικού εμπειρογνώμονα ως διαχειριστή ευημερίας, για την επίβλεψη της εφαρμογής του στρατηγικού σχεδίου ανάκαμψης και της μελλοντικής ευημερίας.
Θα συσταθεί η δημιουργία διαφόρων ταμείων για την αντιμετώπιση της αποκατάστασης της ουκρανικής οικονομίας, της ανοικοδόμησης των κατεστραμμένων περιοχών και περιοχών, καθώς και ανθρωπιστικών ζητημάτων. Στόχος είναι η κινητοποίηση 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το εκτιμώμενο κόστος των ζημιών από τον ρωσικό πόλεμο.
Η Ουκρανία θα επιταχύνει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης μιας συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με τις ΗΠΑ
Η Ουκρανία επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να παραμείνει μη πυρηνικό κράτος, σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
Έλεγχος του Πυρηνικού Σταθμού Ζαπορίζια και αποκατάσταση του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Κακόβκα.
Η Ουάσινγκτον προτείνει η πυρηνική μονάδα της Ζαπορίζια να λειτουργεί από κοινού από την Ουκρανία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ, με κάθε χώρα να ελέγχει το 33% και τις ΗΠΑ να λειτουργούν ως ο κύριος επιβλέπων του σταθμού.
Η Ουκρανία αντιτίθεται στον ρωσικό έλεγχο του εργοστασίου και προτείνει η διαχείρισή του να γίνεται από μια κοινοπραξία που θα αποτελείται από τις ΗΠΑ και την Ουκρανία, όπου το 50% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας θα πηγαίνει σε εδάφη που ελέγχονται από την Ουκρανία, ενώ οι ΗΠΑ θα καθορίζουν την κατανομή του υπόλοιπου 50%.
«Πιστεύουμε ότι για να πραγματοποιηθούν όλα αυτά και να λειτουργήσουν με ασφάλεια, ο πυρηνικός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής Ζαπορίζια, η πόλη Ενερχοντάρ και ο υδροηλεκτρικός σταθμός Κακχόφκα πρέπει να αποστρατιωτικοποιηθούν, επειδή αυτή τη στιγμή υπάρχουν ρωσικά στρατεύματα και πόλεμος εκεί, και δεν υπάρχει το απαραίτητο επίπεδο ασφάλειας», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Η Ουκρανία και η Ρωσία θα εισαγάγουν σχολικά μαθήματα που προωθούν την κατανόηση και την ανοχή διαφορετικών πολιτισμών, καταπολεμούν τον ρατσισμό και τις προκαταλήψεις. Η Ουκρανία θα εγκρίνει τους κανόνες της ΕΕ για τη θρησκευτική ανοχή και την προστασία των μειονοτικών γλωσσών.
Στις περιοχές Ντόνετσκ , Λουγκάνσκ , Ζαπορίζια και Χερσώνα, η γραμμή των στρατιωτικών θέσεων κατά την ημερομηνία υπογραφής θα αναγνωριστεί ως η de facto γραμμή του μετώπου.
Να προσδιοριστούν οι κινήσεις στρατευμάτων που απαιτούνται για τον τερματισμό του πολέμου και τη δημιουργία πιθανών «ελεύθερων οικονομικών ζωνών», με τη Ρωσία να αποσύρει τα στρατεύματά της από αυτές τις περιοχές.
Η Ρωσία πρέπει να αποσύρει τα στρατεύματά της από τα κατεχόμενα τμήματα των περιοχών Ντνιεπροπετρόφσκ, Νικολάιφ, Σούμι και Χάρκοβο για να τεθεί σε ισχύ η συμφωνία.
Διεθνείς δυνάμεις θα αναπτυχθούν κατά μήκος της πρώτης γραμμής για να παρακολουθούν την εφαρμογή της συμφωνίας.
Τα μέρη συμφωνούν να ακολουθούν τους κανόνες και τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται από τις Συμβάσεις της Γενεύης του 1949 και τα πρόσθετα πρωτόκολλά τους, συμπεριλαμβανομένων των οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Βρισκόμαστε λοιπόν σε μια κατάσταση όπου οι Ρώσοι θέλουν να αποσυρθούμε από την περιφέρεια Ντόνετσκ, ενώ οι Αμερικανοί προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο να μην αποσυρθούμε επειδή είμαστε κατά της αποχώρησης» δήλωσε ο Ζελένσκι.
«Αναζητούν μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη ή μια ελεύθερη οικονομική ζώνη, δηλαδή μια μορφή που θα μπορούσε να ικανοποιήσει και τις δύο πλευρές. Θεωρούμε μια ελεύθερη οικονομική ζώνη ως πιθανή επιλογή για ένα κυρίαρχο κράτος. Πιστεύουμε ότι τέτοιες πιθανές οικονομικές ζώνες μπορούν να υπάρξουν», πρόσθεσε.
«Εμείς τους λέμε: Αν συμπεριληφθούν όλες οι περιοχές και αν παραμείνουμε εκεί που είμαστε, τότε θα καταλήξουμε σε συμφωνία. Γι’ αυτό εδώ αναφέρεται «πιθανές ζώνες». Αλλά αν δεν συμφωνήσουμε να «παραμείνουμε εκεί που είμαστε», υπάρχουν δύο επιλογές: είτε ο πόλεμος θα συνεχιστεί, είτε θα πρέπει να αποφασιστεί κάτι σχετικά με όλες τις πιθανές οικονομικές ζώνες».
Η Ρωσία και η Ουκρανία δεσμεύονται να απέχουν από τη χρήση βίας για την τροποποίηση των εδαφικών ρυθμίσεων και θα επιλύσουν τυχόν διαφορές μέσω διπλωματικών μέσων.
Η Ρωσία δεν θα εμποδίσει την Ουκρανία να χρησιμοποιήσει τον ποταμό Δνίπρο και τη Μαύρη Θάλασσα για εμπορικούς σκοπούς. Μια ξεχωριστή ναυτιλιακή συμφωνία θα διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και των μεταφορών, με την αποστρατιωτικοποίηση του υπό ρωσική κατοχή Κίνμπερν Σπίτ.
Σύσταση ανθρωπιστικής επιτροπής που θα διασφαλίσει τα ακόλουθα:
Ανταλλαγή κρατουμένων «όλοι για όλους».
Όλοι οι κρατούμενοι πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών και των πολιτικών κρατουμένων, θα απελευθερωθούν.
Θα ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και την ανακούφιση των δεινών των θυμάτων των συγκρούσεων.
Η Ουκρανία πρέπει να διεξάγει προεδρικές εκλογές το συντομότερο δυνατό μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
Η συμφωνία θα είναι νομικά δεσμευτική. Η εφαρμογή της θα παρακολουθείται από το Συμβούλιο Ειρήνης, υπό την προεδρία του Τραμπ. Η Ουκρανία, η Ευρώπη, το ΝΑΤΟ, η Ρωσία και οι ΗΠΑ θα συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία. Οι παραβιάσεις θα οδηγήσουν σε κυρώσεις.
Η κατάπαυση του πυρός θα τεθεί σε ισχύ αμέσως μόλις όλα τα μέρη συμφωνήσουν στη συμφωνία.
