Πριν από οκτώ χρόνια, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2016, ο Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς ήταν ένας εκ των πλέον σκληρών επικριτών του Ντόναλντ Τραμπ.
Δημόσια, τον είχε αποκαλέσει «ηλίθιο» και ιδιωτικά, τον συνέκρινε με τον Αδόλφο Χίτλερ.
Το βράδυ της Δευτέρας όμως ο Τραμπ ανακοίνωσε πως είχε επιλέξει αυτόν, τον σχετικά άπειρο Γερουσιαστή του Οχάιο, ως υποψήφιο αντιπρόεδρο στις επικείμενες προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου. Φυσικά είχε προηγηθεί η μεταστροφή του Βανς, σε ένθερμο υποστηρικτή του εκ νέου υποψήφιου για την προεδρία.
Η… μετάλλαξή του, τον καθιστά ως μια σχετικά ασυνήθιστη φιγούρα στον στενό κύκλο του Τραμπ.
Βέβαια, Δημοκρατικοί και ακόμη και ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι αμφισβητούν κατά ποσο ο Βανς είναι πραγματικά οπαδός του Τραμπ. Αφήνουν να εννοηθεί πως οι πολιτικές επιλογές του είναι καθοδηγούμενες από μια ισχυρή δόση οπορτουνισμό και λιγότερο από οποιαδήποτε ιδεολογική ταύτιση.
Σε κάθε περίπτωση βέβαια, ο Τραμπ και το επιτελείο του, έχουν πειστεί πως ο «νέος Βανς» είναι καθόλα αυθεντικός.
Επισημαίνουν ότι οι πολιτικές πεποιθήσεις του -που συνδυάζουν τον απομονωτισμό με τον οικονομικό λαϊκισμό – συμπίπτουν με εκείνες του Τραμπ και φέρνουν τους δύο άντρες απέναντι στην παλιά φρουρά του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, όπου εξακολουθούν να κυριαρχούν τα γεράκια της εξωτερικής πολιτικής και οι ευαγγελιστές της ελεύθερης αγοράς.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζον Μπάρρασο από το Ουαϊόμινγκ, τον οποίο ο Βανς έχει περιγράψει ως μέντορα, είπε στο Reuters ότι ο υποψήφιος αντιπρόεδρος του Τραμπ, άλλαξε τις απόψεις του επειδή «είδε τις επιτυχίες που έφερε στη χώρα ο Πρόεδρος Τραμπ ως πρόεδρος».
Συγκεκριμένα, η έντονη αντίθεση του Βανς παροχή αμερικανικής βοήθειας στην Ουκρανία είναι κάτι που όχι μόνο έχει κοινό με τον Τραμπ αλλά και με πολλούς ακόμη μέσα στο κόμμα, παρόλο που έχει αναστατώσει μερίδα άλλων συναδέλφων του στην Γερουσία.
«Καταλαβαίνει τι πρεσβεύει ο Τραμπ και, σε αντίθεση με το υπόλοιπο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στην Ουάσιγκτον, συμφωνεί με αυτό», είπε στο Reuters ο συντηρητικός σχολιαστής Τάκερ Κάρλσον, και ένθερμος υποστηρικτής του Βανς.
Η φωνή του χαμένου «αμερικανικού ονείρου»
Ο Βανς, 39 ετών, γεννήθηκε και μεγάλωσε σε μια χαμηλού εισοδήματος οικογένεια στο νότιο Οχάιο. Σε μια περιοχή που ανήκει στην αποκαλούμενη Rust Belt (σκουριασμένη ζώνη), η οποία περιλαμβάνει Νοτιοανατολικές και Μεσοδυτικές Πολιτείες, άλλοτε ακμαίες οικονομικά λόγω μεγάλων βιομηχανιών που φιλοξενούσαν και τώρα παρηκμασμένες.
«Μπορεί να γίνει το σύμβολο του αμερικανού ονείρου και να δώσει φωνή σε όσους πασχίζουν για αυτό» λέει ο Ντέιβιντ Νίβεν, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικών επιστημόνων στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι- ο οποίος έχει συνεργαστεί με δύο Δημοκρατικούς κυβερνήτες- όταν κλήθηκε να σχολιάσει την ανέλιξη του Βανς από τη φτώχεια σε γερουσιαστή και υποψήφιο αντιπρόεδρο των ΗΠΑ.
Αφού υπηρέτησε στο Σώμα Πεζοναυτών, φοίτησε την Νομική του Γέιλ και εργάστηκε ως επιχειρηματίας στο Σαν Φρανσίσκο. Ο Βανς αναδείχθηκε σε εθνικό επίπεδο χάρη στο βιβλίο-αυτοβιογραφία «Hillbilly Elegy» το 2016.
Σε αυτά τα απομνημονεύματα, εξετάζει τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η γενέτειρά του και προσπαθεί να εξηγήσει στους αναγνώστες τη δημοτικότητα του Τραμπ μεταξύ των φτωχών λευκών Αμερικανών.
Τότε μάλιστα άσκησε σκληρή κριτική στον Τραμπ, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά, και συνέχισε να είναι επικριτικός έως και το 2021.
«Δεν μπορώ να αποφασίσω εάν πιστεύω ότι ο Τραμπ είναι ένας κυνικός μ@λ…ςόπως ο Νίξον, που δεν θα ήταν τόσο κακός (και μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμος) ή εάν είναι ο Χίτλερ της Αμερικής», έγραψε σε μια ιδιωτική συνομιλία με συνεργάτη του στο Facebook το 2016.
Όταν αναφέρθηκε για πρώτη φορά το σχόλιό του για τον Χίτλερ, το 2022, εκπρόσωπος του δεν το αμφισβήτησε, αλλά είπε ότι δεν αντιπροσωπεύει πλέον τις απόψεις του Βανς.
Η μεταστροφή και οι σκληρές πολιτικές
«Επέτρεψα στον εαυτό μου να επικεντρωθεί τόσο πολύ στο στιλιστικό στοιχείο του Τραμπ που αγνόησα εντελώς τον τρόπο με τον οποίο ουσιαστικά πρόσφερε κάτι πολύ διαφορετικό στην εξωτερική πολιτική, στο εμπόριο, στη μετανάστευση», είπε ο Βανς στους New York Times τον Ιούνιο.
Στην ίδια συνέντευξη, είπε ότι γνώρισε τον Τραμπ το 2021 και ότι οι δυο τους ήρθαν πιο κοντά κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του για τη Γερουσία.
Οι επικριτές του γερουσιαστή του Οχάιο βλέπουν την αλλαγή των απόψεών του ως ένα κυνικό τέχνασμα για να ανέβει στις τάξεις της Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
«Αυτό που βλέπετε είναι ένας πραγματικά βαθύς οπορτουνισμός», είπε ο Νίβεν, ο καθηγητής πολιτικών επιστημών.
Βέβαια υπάρχουν αρκετές συγκλίσεις με τον Τραμπ σε θέματα πολιτικής.
Ένα από αυτά είναι η σκληρή στάση του στο θέμα των αμβλώσεων.
Σε μια συνέντευξή του το 2021 είχε αφήσει να εννοηθεί ότι τα θύματα βιασμού και αιμομιξίας πρέπει να υποχρεώνονται να ολοκληρώσουν την κύηση ενώ τον Νοέμβριο περιέγραψε μια ψηφοφορία από τους κατοίκους του Οχάιο για προσθήκη του δικαιώματος στην άμβλωση στο σύνταγμα της πολιτείας ως «γροθιά στο στομάχι».
Φέτος, είπε ότι υποστηρίζει την πρόσβαση στο χάπι για την άμβλωση μιφεπριστόνη, μια άποψη που συμμερίζεται ο Τραμπ.
Η σχέση με τον Τραμπ
Πριν ο Βανς αναπτύξει σχέση με τον πρώην πρόεδρο, ήρθε κοντά με τον μεγαλύτερο γιο του, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ.
Ο Βανς τράβηξε για πρώτη φορά τη προσοχή του Τζούνιορ όταν αντιτάχθηκε στη βοήθεια προς την Ουκρανία κατά τη διάρκεια των προκριματικών της Γερουσίας για το Οχάιο το 2022. Η θέση του αυτή μάλιστα τον έφερε σε σύγκρουση άλλους Ρεπουμπλικάνους που διεκδικούσαν μια θέση στην Γερουσία.
Η προσωπική σχέση του Βανς με τον Τραμπ αναπτύχθηκε ως επί το πλείστον κατά τη διάρκεια των προκριματικών των Ρεπουμπλικανών για τις προεδρικές εκλογές νωρίτερα φέτος.
Η απόφαση του Βανς να υποστηρίξει τον Τραμπ τον Ιανουάριο του 2023, πολύ πριν πολλούς άλλους, χρησίμευσε ως σημαντική «απόδειξη πίστης».
Τον Φεβρουάριο του 2023, ο Τραμπ και ο Βανς επισκέφτηκαν μαζί μαι περιοχή στο Οχάιο όπου είχε εκτροχιαστεί ένα τρένο που μετέφερε τοξικές ουσίες. Και αυτομάτως το προφίλ του Βανς αναβαθμίστηκε.
Αμφότεροι, παρουσίασαν την απόφαση του Δημοκρατικού Προέδρου Τζο Μπάιντεν εκείνη την εποχή να μην επισκεφθεί την εργατική κοινότητα, ως προδοσία της Μέσης Αμερικής.
Ο Λευκός Οίκος απάντησε πως ομοσπονδιακοί πράκτορες βρίσκονταν στο σημείο σχεδόν αμέσως μετά τον εκτροχιασμό και ότι η επίσκεψη σε μια τοποθεσία καταστροφής μπορεί να αποσπάσει την προσοχή από τις τοπικές προσπάθειες ανάκαμψης. Ο Μπάιντεν επισκέφθηκε τελικά την περιοχή περίπου ένα χρόνο αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2024.
Στα παρασκήνια, ο Βανς βοήθησε να πειστούν πλούσιοι δωρητές να ανοίξουν το πορτοφόλι τους στον Τραμπ ενώ βοήθησε και να οργανωθεί ένας έρανος στην Bay Area τον Ιούνιο που διοργανώθηκε ισχυρούς κεφαλαιούχους.
Εκτός προεκλογικής εκστρατείας, ορισμένοι από τους υψηλόβαθμους συμμάχους του Τραμπ – συμπεριλαμβανομένων των Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, Κάρλσον και Στιβ Μπάνον – έχουν ενθουσιαστεί από τη σύντομη θητεία του Βανς στο Καπιτώλιο.
Ο σκεπτικισμός του Βανς για την «εταιρική Αμερική», η υποστήριξη για τους δασμούς, η ρητορική του περί κόπωσης των ΗΠΑ από την εμπλοκλή της σε ξένες συγκρούσεις αλλά και το φρέσκο, νεανικό προφίλ του φαίνεται να τον καθιστούν μια ηγετική φωνή ενός νέου Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που εστιάζει περισσότερο στην εργατική τάξη παρά στις μεγάλες επιχειρήσεις (τουλάχιστον στα μάτια των υποστηρικτών του).
«Νομίζω ότι μπορεί να εκφράσει καλύτερα τον πόνο που αισθάνονται πολλές αμερικανικές οικογένειες» είπε ο γερουσιαστής Μπαρράσο.
Ο Βανς έχει επικριθεί βέβαια πως «αντιγράφει» τον Τραμπ. «Είναι η ηχώ του, όχι μια νέα φωνή», υποστηρίζει ο Νίβεν.
Newsroom, Κανάλι Ένα 90,4fm, Κ.Π.
