Υπάρχουν παραστάσεις που απλώς τις παρακολουθείς και παραστάσεις που τις «κατοικείς». Βλέποντας το εμβληματικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Το Μεγάλο μας Τσίρκο», σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια, η πρώτη λέξη που σου έρχεται στο μυαλό είναι μία: συγκλονιστικό. Πρόκειται για μια παράσταση – εμπειρία που αποδεικνύει ότι το θέατρο, όταν έχει ρίζες στην αλήθεια, δεν παλιώνει ποτέ.
Ο Δημήτρης Γκοτσόπουλος, στον κεντρικό ρόλο, κυριολεκτικά ίπταται της σκηνής. Δεν είναι μόνο η σωματικότητά του, είναι ο παλμός που μεταδίδει σε όλο το θέατρο – ένας παλμός γεμάτος μνήμες, τις κορυφαίες μουσικές του Σταύρου Ξαρχάκου και αλήθειες που πονάνε και σε στιγματίζουν. Βαθιά στοχαστικός, απέναντι σε στιγμές που μάτωσαν την Ελλάδα, ο Δημήτρης Γκοτσόπουλος συγκινεί και μας παίρνει μαζί του στη σκηνή, καθώς συγκινείται και ο ίδιος από το βάρος των νοημάτων.
Παρά το ιδιαίτερα φορτωμένο πρόγραμμά του, ο δημοφιλής ηθοποιός μίλησε στο Kanaliena.gr και την Αθηνά Δαβαρία, αποκαλύπτοντας τι σημαίνει για εκείνον η συμμετοχή του, σε ένα τόσο σπουδαίο έργο.
Το «Μεγάλο μας Τσίρκο» είναι ένα έργο με τεράστιο ιστορικό και συναισθηματικό φορτίο. Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η συμμετοχή σε αυτή την παράσταση;
Για μένα είναι σαν να μπαίνω σε έναν χώρο όπου δεν επιτρέπεται η επιπολαιότητα. Όχι επειδή το έργο είναι μεγάλο ως τίτλος, αλλά γιατί κουβαλά ανθρώπους, εποχές, πληγές και μια σιωπηλή αξιοπρέπεια που δεν κάνει θόρυβο.
Κάθε βράδυ νιώθω πως δεν παίζουμε απλώς μια ιστορία. Ακουμπάμε κάτι κοινό, κάτι που μας υπερβαίνει. Αυτό με κρατά σε διαρκή εγρήγορση. Να είμαι παρών, να μη στολίσω τίποτα, να αφήσω την αλήθεια να περάσει όπως είναι.
Αν το πω με μια λέξη, είναι μνήμη. Όχι μνήμη μουσείου. Μνήμη που ζητά θέση στο σήμερα. Και μέσα σε αυτό, η συμμετοχή μου γίνεται ένας τρόπος να υπηρετήσω κάτι μεγαλύτερο από εμένα με καθαρή καρδιά και καθαρή φωνή.
Υπάρχει μια ευθύνη όταν αγγίζεις ένα τόσο εμβληματικό έργο. Τη νιώσατε ως πίεση ή ως δημιουργική πρόκληση;
Την ένιωσα ως σιωπή πριν από τη λέξη. Όχι ως πίεση. Η πίεση σε κάνει να αποδείξεις. Η ευθύνη σε κάνει να ακούς.
Δεν μπήκα για να συγκριθώ με το παρελθόν. Μπήκα για να σταθώ καθαρός απέναντι στο παρόν. Αν κάτι με απασχόλησε, ήταν να μη χαθεί η αλήθεια της στιγμής. Το υπόλοιπο ανήκει στον χρόνο.
Πόσο επίκαιρο πιστεύετε ότι είναι σήμερα το έργο; Σας τρόμαξε καθόλου η διαπίστωση ότι κάποια πράγματα μοιάζουν να επαναλαμβάνονται;
Το έργο είναι επίκαιρο γιατί μιλά για κύκλους. Και οι κύκλοι δεν μας ρωτούν αν θέλουμε να επαναληφθούν.
Δεν με τρόμαξε. Με αφύπνισε. Κάθε εποχή πιστεύει πως είναι μοναδική στο χάος της. Κι όμως, ο άνθρωπος παραμένει ίδιος στις αδυναμίες και στις υπερβάσεις του. Αυτό που αλλάζει είναι η συνείδηση. Εκεί βρίσκεται το στοίχημα.
Αν έπρεπε να κρατήσετε μία φράση ή μία ιδέα από το έργο ως μήνυμα προς το σήμερα, ποια θα ήταν;
Η ιδέα ότι η μνήμη δεν είναι νοσταλγία. Είναι ευθύνη.
Αν ξεχνάμε, επαναλαμβάνουμε. Αν θυμόμαστε, επιλέγουμε. Και η επιλογή είναι πράξη ελευθερίας.
Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως πολιτική ή κοινωνική αφύπνιση;
Το θέατρο δεν αλλάζει κυβερνήσεις. Αλλάζει βλέμματα.
Κι όταν αλλάζει το βλέμμα, αλλάζει ο τρόπος που στέκεσαι απέναντι στον διπλανό σου. Αυτό είναι βαθιά πολιτικό. Όχι με την κομματική έννοια, αλλά με την ανθρώπινη. Το θέατρο είναι μια συλλογική αναπνοή στο σκοτάδι. Αν κάποιος βγει από την αίθουσα λίγο πιο ξύπνιος, κάτι έχει συμβεί.
Τι μάθατε για τον εαυτό σας μέσα από αυτή τη συμμετοχή;
Ότι αντέχω περισσότερη ευθύνη απ’ όση νόμιζα. Και ότι η δύναμη δεν βρίσκεται στην ένταση αλλά στη διαύγεια.
Έμαθα επίσης πως όταν υπηρετείς κάτι μεγαλύτερο από εσένα, μικραίνει ο εγωισμός και μεγαλώνει η χαρά.
Σε μια εποχή που μοιάζει κι αυτή με “τσίρκο”, τελικά ποιος είναι ο ρόλος του καλλιτέχνη;
Να μην γίνει νούμερο.
Σε έναν κόσμο που φωνάζει, ο καλλιτέχνης οφείλει να ψιθυρίζει αλήθειες. Να θυμίζει ότι πίσω από τον θόρυβο υπάρχει άνθρωπος.
Αν το τσίρκο είναι ο αποπροσανατολισμός, τότε ο ρόλος μας είναι να κρατάμε ένα μικρό φως σταθερό. Όχι για να δείχνουμε τον δρόμο, αλλά για να μη χαθεί η πυξίδα.
Και αυτό για μένα αρκεί.
Ταυτότητα της παράστασης
«Το Μεγάλο μας Τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη
Σκηνοθεσία: Πέτρος Ζούλιας
Σκηνικά: Μαρία Φιλίππου
Κοστούμια: Νίκος Χαρλαύτης
Μουσική Διδασκαλία: Νεοκλής Νεοφυτίδης
Χορογραφίες: Φώτης Διαμαντόπουλος
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Βίντεο: Κάρολος Πορφύρης
Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης
Φροντιστήριο: Κατερίνα Σβορώνου
Σύμβουλος Θεάτρου Σκιών: Τάσος Κώνστας
Γραφιστική Επιμέλεια: Πέτρος Παράσχης
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαριάννα Τουντασάκη
Βοηθός β’ σκηνοθέτη: Μάρκος Ξύδης
Βοηθός σκηνογράφου: Νεκταρία Ηλιάκη
Βοηθός σχεδιασμού φωτισμού: Ισμήνη Σταρίδα
Διαχείριση Social Media: Renegade Media
Πρωταγωνιστούν:
Ελεωνόρα Ζουγανέλη, Δημήτρης Γκοτσόπουλος
και ο Γιάννης Ζουγανέλης
Παίζουν:
Κώστας Καζάκας
Άννα Μονογιού
Δημήτρης Καπετανάκος
Τραγούδι: Κώστας Τριανταφυλλίδης και όλος ο θίασος
Εμφανίζονται (με αλφαβητική σειρά):
Δημήτρης Γαλάνης
Μανώλης Γεραπετρίτης
Ευθύμης Γεωργόπουλος
Μιχάλης Καζάκας
Παναγιώτης Καρμάτης
Άννα Μαρία Κατσουλάκη
Βασίλης Λέμπερος
Μάρκος Ξύδης
Βασίλης Παπαδημητρίου
Τάνια Ρόκκα
Μαριάννα Τουντασάκη
Γιώργος Τσούρμας
Γιώργος Τσουρουνάκης
Ιάσονας Χρόνης
Παντελής Ψακίδης
ΟΡΧΗΣΤΡΑ:
Πνευστά: Βαχάν Γκαλστιάν
Πλήκτρα: Αλέξανδρος Δημόπουλος
Ακορντεόν: Δημήτρης Κούστας
Βιολί: Νίκος Μήλας
Τύμπανα: Γιώργος Πουλιάσης
Μπουζούκι: Δημήτρης Σαββαΐδης
Κιθάρα: Δημήτρης Τριανταφυλλίδης
Μπάσο: Χάρης Χαραλάμπους
