Τις στρατηγικές αρχές και τις βασικές προτεραιότητες της πολιτιστικής πολιτικής της Ελληνικής Κυβέρνησης παρουσίασε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ως προσκεκλημένη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Στην ομιλία της ανέλυσε τις αρχές διατήρησης και προώθησης της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και της σύγχρονης δημιουργίας, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του Πολιτισμού ως εθνικού αναπτυξιακού κεφαλαίου και θεμελιώδους παράγοντα κοινωνικής και οικονομικής προόδου.
«Η κληρονομιά μας πρέπει να προστατεύεται, αλλά όχι να παγώνει στον χρόνο», τόνισε η Υπουργός. «Μουσεία, μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι είναι ζωντανά κομμάτια της κοινωνίας… Όταν ενσωματώνεται στην καθημερινή ζωή, η κληρονομιά ακμάζει, δημιουργώντας ισχυρότερα κίνητρα για προστασία και μεγαλύτερο κοινωνικό αντίκτυπο».
Η Υπουργός αναφέρθηκε στην άμεση σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με την οικονομική ανάπτυξη, τονίζοντας ότι ο Πολιτισμός δημιουργεί εισόδημα, θέσεις εργασίας, επενδύσεις και ενισχύει τον τουρισμό. «Τα μνημεία και τα μουσεία δεν είναι χώροι κατανάλωσης. Είναι ορόσημα ενσωματωμένα στη συλλογική μνήμη και ταυτότητα».
Υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση, από το 2019, έθεσε ως βασική αρχή τον πλήρη μετασχηματισμό της πολιτιστικής διαχείρισης. «Τα τελευταία έξι χρόνια εργαστήκαμε συστηματικά για ένα νέο, ευέλικτο και δυναμικό μοντέλο, εδραιωμένο στην επιστημονική γνώση, τον συνεκτικό σχεδιασμό και τον ρεαλιστικό προγραμματισμό», είπε χαρακτηριστικά.
Παρουσιάζοντας την «Πολιτιστική Χάρτα Ανάπτυξης και Ευημερίας» για τις 13 Περιφέρειες, με ορίζοντα το 2030, υπογράμμισε τον ρόλο της ως στρατηγικού εργαλείου ανάπτυξης, ενισχυμένου με μεγάλα έργα υποδομής, θεσμικές μεταρρυθμίσεις και πολιτιστικές ενισχύσεις ανά περιοχή.
Η Υπουργός ανέδειξε επίσης το μεγαλύτερο πρόγραμμα πολιτιστικών επενδύσεων που έχει υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα, με πάνω από 850 έργα και πρωτοβουλίες και προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 1,3 δισ. ευρώ από ΕΣΠΑ, ΤΑΑ και εθνικούς πόρους. «Από το 2019 έχουν παραδοθεί στο κοινό 28 νέα ή πλήρως αποκατεστημένα μουσεία, ενώ μέχρι το 2028 ολοκληρώνονται άλλα 28», σημείωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο έργο αποκατάστασης και επανάχρησης του πρώην βασιλικού κτήματος στο Τατόι, υπογραμμίζοντας πως μετατρέπεται σε «έναν ζωντανό πολιτιστικό και ψυχαγωγικό κόμβο», συνδυάζοντας πολιτισμό, φύση και αναψυχή με σεβασμό στη διαχρονική του αξία.
Εξίσου εκτενής ήταν η αναφορά της στις ψηφιακές τεχνολογίες, τη στρατηγική του Υπουργείου στην ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ενσωμάτωση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης σε τεκμηρίωση, συντήρηση, προστασία, καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και εξατομικευμένες πολιτιστικές εμπειρίες.
Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε η πάγια ελληνική διεκδίκηση για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα. «Η δέσμευσή μας αυτή ισχύει ακόμη περισσότερο σήμερα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι τα τελευταία έξι χρόνια έχει υπάρξει μεγάλη διεθνής μεταβολή υπέρ της διόρθωσης ιστορικών αδικιών και της επιστροφής πολιτιστικών θησαυρών στις χώρες προέλευσής τους.
Κλείνοντας, η Λίνα Μενδώνη τόνισε:
«Η μετασχηματιστική δυναμική της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι τεράστια όταν αξιοποιείται σωστά. Επενδύοντας στον πολιτισμό, η Ελλάδα μπορεί να επιτύχει οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική πρόοδο και συνοχή… Η πολιτική μας διασφαλίζει τον μακροπρόθεσμο ρόλο της πολιτιστικής κληρονομιάς ως βιώσιμου, ζωτικού πόρου για τις μελλοντικές γενιές».
