Οι εκλογές στις ΗΠΑ, η κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εξελίξεις στο Μεσανατολικό, και η έξαρση του μεταναστευτικού προβλήματος, ήταν τα βασικά θέματα της συζήτησης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον συγγραφέα και φιλόσοφο Πασκάλ Μπρυκνέρ.
Τη συζήτηση συντόνισε η Λαμπρινή Ρόρη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ο πρωθυπουργός μεταξύ άλλων τόνισε ότι στις αμερικανικές εκλογές έπαιξαν ρόλο τρία ζητήματα: η οικονομία, το μεταναστευτικό και οι ταυτοτικές πολιτικές των Δημοκρατικών που τους κόστισαν.
Αναφερόμενος στην οικονομία είπε: “πολλοί πολίτες αισθάνθηκαν ότι η κρίση του κόστους ζωής ήταν πολύ σημαντική, πολύ μεγάλη για να την αγνοήσει κανείς. Κοιτάζεις τα στοιχεία του ΑΕΠ, αλλά δεν τα λένε όλα, αν νιώθεις ότι δυσκολεύεσαι να τα βγάλεις πέρα, είτε πρόκειται για τα στεγαστικά δάνεια, είτε για την αποπληρωμή των πιστωτικών σου καρτών, είτε ακόμη και για να μπορέσεις να βγάλεις τον μήνα. Θαρρώ ότι οι Δημοκρατικοί δεν αντιμετώπισαν αυτό το ζήτημα κατά μέτωπο και κρύβονταν πίσω από τους μεγάλους οικονομικούς δείκτες, χωρίς να κατανοούν επί της ουσίας τι σήμαιναν σε μικροεπίπεδο”. Και προσέθεσε: “Θεωρώ ότι αυτό είναι ένα πολύ καλό μάθημα για όλους μας. Διότι, στο τέλος της ημέρας, δεν είναι τα στοιχεία της αύξησης του ΑΕΠ που κάνουν τη διαφορά. Είναι το κατά πόσον αυτή η αύξηση του ΑΕΠ μεταφράζεται σε καλύτερους μισθούς, χαμηλότερους φόρους, μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε στην Ελλάδα τουλάχιστον”.
Για το μεταναστευτικό ο πρωθυπουργός είπε:
“Ουσιαστικά, ολόκληρο το σύστημα διαχείρισης των συνόρων των ΗΠΑ κατέρρευσε κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Biden. Υπήρχε αυτή η γενική εντύπωση, την είχαν πολλοί άνθρωποι, ότι όποιος τολμούσε να θέσει αυτό το ζήτημα θεωρούνταν απάνθρωπος και αναίσθητος όσον αφορά τις ανάγκες των ανθρώπων που ήθελαν να εισέλθουν στις ΗΠΑ.
Έτσι, αυτό που ξεκίνησε κατά βάση ως ένα σύστημα για τη φιλοξενία λιγοστών ανθρώπων που προσπαθούσαν να σωθούν από πολέμους και διωγμούς, κατ ‘ουσίαν έγινε «λευκή επιταγή» για να μπορεί ο καθένας να εισέλθει στις ΗΠΑ”. Σημείωσε επίσης ότι αυτή η παράτυπη μετανάστευση δεν ήταν ανεκτή από πολλούς ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων μεταναστών και αυτοί που εισήλθαν νόμιμα στις ΗΠΑ, και που περίμεναν πολλά χρόνια για να πάρουν την πράσινη κάρτα τους και την υπηκοότητά τους, αισθάνθηκαν ότι ουσιαστικά εξαπατήθηκαν, με αυτή την πολύπλοκη διαδικασία και εκείνους που εισήλθαν παράνομα.
Ο κ.Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στα ζητήματα ταυτότητας στις ΗΠΑ τα οποία εκτίμησε ότι έπαιξαν σημαντικό ρόλο και υπενθύμισε τη δήλωση που έκανε η Hillary Clinton το 2016, αναφερόμενη στους «αξιοθρήνητους».
“Ποιοι ήταν οι «αξιοθρήνητοι»; Οι «αξιοθρήνητοι» ήταν οι άνθρωποι που ένιωθαν ότι η φωνή τους δεν ακούγεται από την ελίτ, που ένιωθαν ότι οι ανησυχίες τους δεν λαμβάνονταν υπόψη, που ένιωθαν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τους αντιμετώπιζαν με έναν βαθμό αλαζονείας και απόστασης. Αποζητούσαν τον σεβασμό, και ο σεβασμός είναι κρίσιμος στην πολιτική. Όσοι αντιμετωπίζουν τους πολίτες χωρίς σεβασμό απλώς και μόνο επειδή μπορεί να μην έχουν πτυχίο πανεπιστημίου ή επειδή, από πολιτισμική σκοπιά, μπορεί να σκέφτονται διαφορετικά από εκείνους που βρίσκονται στα πανεπιστήμια ή τις μεγάλες πόλεις, βρίσκονται αντιμέτωποι με μια άγρια αφύπνιση” είπε ο κ.Μητσοτάκης.
Οι λαϊκιστές εκμεταλλεύονται την απογοήτευση των πολιτών
Αναφερόμενος στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις στις δυτικές δημοκρατίες και τους κινδύνους του λαϊκισμού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι οι πολίτες όταν αισθάνονται ότι οι κυβερνήσεις δεν ανταποκρίνονται, θυμώνουν, απογοητεύονται και οι λαϊκιστικές φωνές είναι πάντα εκεί για να τους υποσχεθούν εύκολες λύσεις σε περίπλοκα ζητήματα.
“Στην Ελλάδα βιώσαμε τη δική μας λαϊκιστική αντίδραση σε αυτό που συνέβαινε πριν από πολλές άλλες χώρες. Αυτό έγινε το 2015, όταν εξελέγη η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Το πρώτο πράγμα που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν να συνεργαστεί με ένα κόμμα της άκρας δεξιάς, ακριβώς για να αποδείξει ότι όταν πρόκειται για λαϊκισμό, η ιδεολογία δεν είναι τόσο σημαντική. Το σημαντικό είναι η εξουσία και η παραμονή στην εξουσία” είπε και προσέθεσε:
“Αυτό που συνέβη σε πολλές από αυτές τις δημοκρατίες που διολισθαίνουν προς την ανελεύθερη δημοκρατία σχετίζεται με το γεγονός ότι οι θεσμοί υπονομεύονται σταδιακά, γεγονός που δίνει στη συνέχεια τη δυνατότητα σε έναν λαϊκιστή ηγέτη να κερδίσει ξανά. Κι όσο περισσότερο αυτός ο ηγέτης κερδίζει, τόσο περισσότερο θέτει περιορισμούς στους συνταγματικούς ελέγχους και τις ισορροπίες, τόσο περισσότερο κυνηγάει την αντιπολίτευση, και τότε μπορεί να μείνει. Συνήθως μιλάμε για άνδρα, όχι για γυναίκα, όταν μιλάμε για απολυταρχικούς ηγέτες. Μπορώ να σκεφτώ μόνο μία γυναίκα στον κόσμο που μπορεί να θεωρηθεί τέτοια, και μάλιστα δεν είναι πια στην εξουσία, έχασε τη θέση της. Αναφέρομαι στην ηγέτιδα του Μπαγκλαντές. Αυτός είναι, λοιπόν, ο τρόπος με τον οποίο «διαβρώνονται» οι δημοκρατίες”.
Σημείωσε ότι στην Ελλάδα καταφέραμε να αντισταθούμε στην τάση αυτή, αλλά όπως είπε, η διαχείριση πολύπλοκων καθηκόντων και η επίτευξη αποτελεσμάτων δεν είναι ποτέ εύκολη.
“Στην Ελλάδα, καταφέραμε να κερδίσουμε δεύτερες εκλογές με αυξημένο ποσοστό ψήφων, επειδή βασικά τηρήσαμε τις υποσχέσεις μας, δεν ανεβάσαμε τον πήχη των προσδοκιών πολύ ψηλά και τηρήσαμε τις θεμελιώδεις προεκλογικές μας δεσμεύσεις. Αυτός είναι, νομίζω, ο τρόπος με τον οποίο χτίζεις, βασικά, μια σχέση εμπιστοσύνης”.
Μεταναστευτικό
Ο πρωθυπουργός απάντησε σε ερωτήσεις για το μεταναστευτικό και τις θέσεις της Ευρώπης ,και είπε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση είχε μια προσέγγιση «ανοιχτών θυρών», «όλοι είναι ευπρόσδεκτοι στην Ευρώπη, είναι δική μας ευθύνη να σώσουμε τον κόσμο» και προσέθεσε: “Ασφαλώς, τελικά, αυτοί οι άνθρωποι δεν θέλουν να παραμείνουν στην Ελλάδα, οπότε στην πραγματικότητα ήταν βολικό να κρατάμε τα σύνορά μας ανοιχτά, επειδή ελπίζαμε ότι αυτοί οι άνθρωποι θα κατέληγαν κάπου αλλού”.
Σημείωσε ότι αυτή η προσέγγιση ήταν καταστροφική και είπε ότι όταν η Γερμανία άνοιξε τα σύνορά της το 2015, προκάλεσε μία αλληλουχία γεγονότων τα οποία μας απασχολούν ακόμα και σήμερα.
“Πιστεύω πλέον αποτελεί κοινό τόπο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι πρέπει να προστατεύσουμε τα εξωτερικά μας σύνορα, ότι τα σύνορα έχουν πραγματικά σημασία. Θεωρώ ότι έχετε δίκιο σε αυτό, ότι δεν ζούμε σε έναν κόσμο χωρίς σύνορα και ότι τα σύνορα είναι αυτό που ουσιαστικά μας προσδιορίζει και αυτό που μας επιτρέπει, στο τέλος της ημέρας, να συνυπάρχουμε” είπε ο κ.Μητσοτάκης και προσέθεσε:
“Η υποχρέωσή μου ως Πρωθυπουργού της Ελλάδας είναι να προστατεύσω τα ελληνικά σύνορα, τα οποία τυχαίνει να είναι και ευρωπαϊκά σύνορα, και να κάνω ό,τι μπορώ για να διασφαλίσω ότι δεν θα έχουμε παράτυπες εισόδους στην Ελλάδα. Αυτό ακριβώς κάνω. Δεν απολογούμαι γι’ αυτό. Δεν έχω απολογηθεί από την αρχή, είτε πρόκειται για τα θαλάσσια σύνορα είτε για τα χερσαία σύνορα. Αρχικά, το 2020, όταν ξεκινήσαμε αυτή την πολιτική, τα πράγματα που ειπώθηκαν για εμάς -και θεωρώ τον εαυτό μου φιλελεύθερο, κεντροδεξιό πολιτικό- από τη ριζοσπαστική αριστερά στην Ευρώπη ή από τα λεγόμενα «προοδευτικά» μέσα ενημέρωσης, ήταν εξαιρετικά σκληρά”.
