Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το πρωτόκολλο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν «έχει τελειώσει» και η Ουάσιγκτον είναι πιθανό να εξαπολύσει νέα πλήγματα απόψε, μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις σε χώρες του Κόλπου.
Καθώς αναζωπυρώθηκαν οι εχθροπραξίες, ωθώντας ξανά προς τα πάνω την τιμή του πετρελαίου, το Ιράν ανέφερε νωρίτερα ότι έβαλε στο στόχαστρο αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ. Νωρίτερα, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν στόχους στο Ιράν, σε αντίποινα για τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ.
Οι επιθέσεις αυτές υπονόμευσαν περαιτέρω την εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας και τις ελπίδες ότι το «μνημόνιο συνεννόησης» που υπέγραψαν οι δύο χώρες στις 17 Ιουνίου θα μετατραπεί σε μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία, ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος που ξεκίνησε με τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου.
«Εάν κάνουμε συμφωνία με το Ιράν, δεν είμαι βέβαιος ότι θα κρατήσει (…) επειδή τους θεωρώ πολύ άτιμους ανθρώπους», είπε ο Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ωστόσο δεν δήλωσε ρητά ότι η Ουάσιγκτον θα επιστρέψει στον πόλεμο πλήρους κλίμακας και δεν είναι προς το παρόν σαφές αν οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας θα συνεχιστούν.
Το πετρέλαιο κινείται ανοδικά, το Χρηματιστήριο πέφτει
Όταν ρωτήθηκε, πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, αν το μνημόνιο συνεννόησης έχει τελειώσει, ο Τραμπ απάντησε: «Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση. Για εμένα, έχει τελειώσει. Δεν θέλω να ασχολούμαι μαζί τους. Είναι αποβράσματα. Είναι άρρωστοι. Κυβερνώνται από άρρωστους ανθρώπους» είπε για τους Ιρανούς.
«Σε ό,τι με αφορά, είναι απλώς χάσιμο χρόνου να ασχολούμαι μαζί τους», συνέχισε, για να προσθέσει ωστόσο αμέσως: «Τώρα, θα αφήσω τους θαυμάσιους διαπραγματευτές μας να συνεχίσουν να μιλούν, αν το θέλουν, αλλά δεν το βλέπω. Δεν μου αρέσουν αυτοί οι άνθρωποι, το ξέρετε».
Μια πηγή που έχει γνώση των συνομιλιών που έγιναν στην Άγκυρα είπε ότι ο Τραμπ δεν επανέλαβε τα σχόλιά του για την ενδιάμεση συμφωνία με το Ιράν στους ηγέτες των χωρών του ΝΑΤΟ. Αργότερα όπως, πριν από τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απείλησε με νέα πλήγματα.
«Θα σας δώσω μια μικρή προειδοποίηση: Θα τους πλήξουμε σκληρά απόψε», είπε στους δημοσιογράφους.
Οι τελευταίες επιθέσεις εντείνουν τις ανησυχίες για την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ. Με βάση στοιχεία από εταιρείες που παρακολουθούν τις θαλάσσιες μεταφορές, τουλάχιστον τέσσερα δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου και αερίου έκαναν αναστροφή, αντί να επιχειρήσουν να περάσουν από αυτήν την κρίσιμης σημασίας θαλάσσια δίοδο.
Ο Τραμπ έχει κατά καιρούς υποχωρήσει, αφού προηγουμένως εξαπέλυε απειλές σε βάρος του Ιράν. Οι επενδυτές ωστόσο δείχνουν ανήσυχοι και η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ της Βόρειας Θάλασσας, παράδοσης Σεπτεμβρίου, εκτοξεύτηκε και πάλι σήμερα πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση γύρω στο 8%, στο υψηλότερο επίπεδο των δύο τελευταίων εβδομάδων. Η τιμή του αμερικανικού αργού (WTI), παράδοσης Αυγούστου, έφτασε τα 75,83 δολάρια το βαρέλι γύρω στις 16.20 (ώρα Ελλάδας), με αύξηση 7,65%. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, που συνόδευε τον Τραμπ στο ταξίδι του στην Άγκυρα είπε σε δημοσιογράφους ότι πιστεύει ότι το αμερικανικό πετρέλαιο θα έπρεπε να πωλείται με αυξημένη τιμή στον υπόλοιπο κόσμο.
Την ίδια ώρα, οι δείκτες στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης υποχωρούσαν, στις 52.410,73 μονάδες ο Dow Jones (-0,97%) και στις 7.469,53 μονάδες ο S&P 500 (-0,46%).
Το Ιράν και οι ΗΠΑ αλληλοκατηγορούνται
Όπως και στα τέλη Ιουνίου, το Ορμούζ βρέθηκε και πάλι στο επίκεντρο των συγκρούσεων, με το Ιράν να επιμένει ότι θα επιβάλει, παρά τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ, τέλη διέλευσης και να απειλεί τα πλοία που παρακάμπτουν τη μοναδική διαδρομή που εγκρίνει, κατά μήκος των ακτών του.
Επαναλήφθηκε το ίδιο σενάριο: επιθέσεις σε τρία εμπορικά πλοία που αποδόθηκαν στην Τεχεράνη, κατόπιν πλήγματα των ΗΠΑ σε περισσότερους από 80 στόχους κατά τη διάρκεια της νύχτας στο Ιράν. Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν εκρήξεις κοντά στα Στενά και την πόλη Μπουσέρ και ανοιχτά του νησιού Χαργκ, που είναι ο κύριος πετρελαϊκός σταθμός του Ιράν. Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης λένε ότι έπληξαν με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη 85 εγκαταστάσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις το Κουβέιτ και το Μπραχρέιν και ότι κατέρριψαν ένα αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος MQ-9.
Είχε προηγηθεί, από το βράδυ της Τρίτης, η επαναφορά των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο από τις ΗΠΑ.
Ο στρατός του Μπαχρέιν αργότερα ανέφερε ότι αναχαίτισε ιρανικές επιθέσεις.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ζητώντας να μην κατονομαστεί είπε ότι από τις ιρανικές επιθέσεις δεν τραυματίστηκε κανείς Αμερικανός στρατιώτης, ούτε προκλήθηκαν σημαντικές υλικές ζημιές καθώς «όλοι οι πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη» αναχαιτίστηκαν.
Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση (Centcom) των ΗΠΑ, περισσότερες από 60 λέμβοι των Φρουρών της Επανάστασης ήταν μεταξύ των στόχων που χτυπήθηκαν τη νύχτα. Ο Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ χτύπησαν 28 πλοιάρια τη νύχτα και πιθανότατα θα πλήξουν πολλά ακόμη αργότερα. Επιβεβαίωσε επίσης ότι δέχτηκε επίθεση το Χαργκ και, επαναλαμβάνοντας την απειλή κατάληψης του νησιού από τις αμερικανικές δυνάμεις, πρόσθεσε: «Μπορεί να το πλήξουν και πάλι απόψε».
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε είπε σε δημοσιογράφους, πριν από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ, ότι οι νέες επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν ήταν «απολύτως αναγκαίες». Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας αργότερα έγραψε στην πλατφόρμα Χ ότι οι ανταλλαγές πυρών «περιπλέκουν τις ήδη εύθραυστες συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου», χαρακτηρίζοντας «απαράδεκτες» τις επιθέσεις του Ιράν στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ.
Οκτώ Ιρανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν
Σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, από τις επιθέσεις στο νότιο τμήμα της χώρας σκοτώθηκαν οκτώ Ιρανοί στρατιώτες. Δεν έχουν αναφερθεί θύματα μεταξύ των αμάχων.
Οι οκτώ στρατιώτες υπηρετούσαν στην Πολεμική Αεροπορία και το Ναυτικό και σκοτώθηκαν σε πλήγματα στο Μπαντάρ Αμπάς και το Μπουσέρ.
Το Κεντρικό Αρχηγείο των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, Χάταμ αλ Ανμπίγια, χαρακτήρισε «κατάφωρη επιθετική ενέργεια» τα ιρανικά πλήγματα και απείλησε με «συντριπτική απάντηση», προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη δεν θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να παρέμβουν στη διαχείριση του Ορμούζ.
Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και κορυφαίος διαπραγματευτής της Τεχεράνης, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
«Η εποχή του εκφοβισμού και του εκβιασμού τελείωσε. Δεν θα υποκύψουμε», έγραψε στην πλατφόρμα Χ.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος είπε ότι οι στόχοι στο Ιράν ήταν αντιαεροπορικά συστήματα, θαλάσσια συστήματα παρακολούθησης, πύραυλοι εδάφους-αέρος και αντιπλοϊκοί, καθώς και χώροι εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Με βάση την ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ εξέδωσε στις 22 Ιουνίου «γενικά άδεια» επιτρέποντας την πώληση αργού πετρελαίου, πετροχημικών και πετρελαϊκών προϊόντων ιρανικής προέλευσης μέχρι τις 21 Αυγούστου. Την Τρίτη, ακύρωσε την άδεια αυτή, δίνοντας περιθώριο στο Ιράν μέχρι τις 17 Ιουλίου για να ολοκληρώσει τυχόν συναλλαγές.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν καταδίκασε την ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το πλαίσιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου και προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη θα λάβει όλα τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία για να διασφαλίσει τα συμφέροντά της και την εθνική ασφάλεια της χώρας.
Θ,Α,
