Η Γαλλία είναι ανοιχτή σε μια πιθανή πώληση του γαλλο-ιταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T στην Τουρκία μετά από χρόνια αντιδράσεων, σύμφωνα με πέντε πηγές που γνωρίζουν το θέμα, ανοίγοντας το δρόμο για πιο ουσιαστικές συνομιλίες με την Άγκυρα.
Τέσσερις πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι η μετατόπιση της θέσης ακολούθησε συνομιλίες μεταξύ του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και της Ιταλίδας Πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι κατά τη διάρκεια μιας συνόδου κορυφής στις 25 Ιουνίου ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ αυτή την εβδομάδα στην Τουρκία, αν και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε πρώιμο στάδιο.
«Πριν, υπήρχε σαφής έλλειψη διάθεσης τώρα υπάρχει», δήλωσε μια πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις.
Η γαλλική προεδρία, ερωτηθείσα τι για το θέμα δήλωσε ότι δεν επιβεβαιώνει τις πληροφορίες, επισημαίνοντας «σημαντικές ανακρίβειες». Δεν ανέφερε ποιες ήταν οι ανακρίβειες και αρνήθηκε να τις εξηγήσει.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Γαλλίας αρνήθηκε να σχολιάσει και παρέπεμψε στη γαλλική προεδρία, όπως και το υπουργείο Άμυνας. Το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό.
Οι πηγές ανέφεραν ότι το Παρίσι είχε αφήσει στην άκρη κάποιες πολιτικές επιφυλάξεις που είχαν προηγουμένως μπλοκάρει την πρόοδο, αν και οι δισταγμοί παρέμειναν.
Η Τουρκία, η Γαλλία και η Ιταλία ξεκίνησαν συνεργασία σε ένα πιθανό πρόγραμμα αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς το 2017 έως το 2018, συμπεριλαμβανομένων μελετών για τη συν-ανάπτυξη και τη συν-παραγωγή.
Ωστόσο, η συνεργασία σταμάτησε καθώς οι σχέσεις μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας επιδεινώθηκαν λόγω της Συρίας, της Λιβύης και των διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο.
Το SAMP/T, επίσης γνωστό ως Mamba, παράγεται από τη γαλλο-ιταλική κοινοπραξία Eurosam, στην οποία συμμετέχουν οι MBDA France, MBDA Italy και Thales.
Το σύστημα μπορεί να παρακολουθεί δεκάδες στόχους ταυτόχρονα, να αναχαιτίζει πολλαπλές απειλές ταυτόχρονα και είναι το μόνο ευρωπαϊκό σύστημα που ισχυρίζεται ότι είναι σε θέση να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους.
Συχνά περιγράφεται ως το πλησιέστερο αντίστοιχο της Ευρώπης με το αμερικανικό σύστημα Patriot, και διχάζει τους αναλυτές σχετικά με την αποτελεσματικότητά του, οι οποίοι επισημαίνουν την έλλειψη χρήσης του σε μάχη όλα αυτά τα χρόνια.
Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, αλλά η αεράμυνα παραμένει ένα βασικό ζήτημα, καθώς δεν διαθέτει τις δικές της πλήρως ανεπτυγμένες πυραυλικές άμυνες και βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα συστήματα και τα μαχητικά αεροσκάφη του ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία επιδιώκει την απόκτηση του συστήματος ως μέρος του σχεδιαζόμενου ολοκληρωμένου δικτύου αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας «Steel Dome».
Πολιτική βούληση για πρόοδο, λέει τούρκος αξιωματούχος
Μια πηγή πρόσθεσε ότι η Μελόνι και ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν συζήτησαν το θέμα κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας στις 3 Ιουλίου.
Ο Υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε στο Reuters τον Ιούνιο ότι η Άγκυρα αξιολογεί επιλογές, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών Patriot και SAMP/T, και παραμένει ανοιχτή σε συνεργασία που περιλαμβάνει μεταφορά τεχνολογίας και κοινή παραγωγή.
Ένας Τούρκος αξιωματούχος δήλωσε ότι η διαδικασία δεν έχει προχωρήσει από το 2020 λόγω των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και των κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Τώρα, φαίνεται ότι υπάρχει πολιτική βούληση και από τις τρεις πλευρές (Τουρκία, Ιταλία, Γαλλία) για να προχωρήσει αυτή η διαδικασία», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Πέρα από το Παρίσι και τη Ρώμη, το σύστημα έχει εξαχθεί μόνο στη Σιγκαπούρη, αν και έχει μεταφερθεί στην Ουκρανία τα τελευταία χρόνια και η Γαλλία το ανέπτυξε για να βοηθήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αμυνθούν έναντι των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων φέτος.
Η Ιταλία έστειλε το σύστημα στην Τουρκία στα μέσα Ιουνίου στο πλαίσιο του αμυντικού σχεδιασμού του ΝΑΤΟ.
Οποιαδήποτε συμφωνία πιθανότατα θα επικεντρωθεί στη νέα γενιά του συστήματος, το οποίο διατίθεται στους γαλλικούς και ιταλικούς στρατούς.
Ο Ερντογάν και ο Μακρόν θα πραγματοποιήσουν συνάντηση στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ για να συζητήσουν διμερή ζητήματα, δήλωσαν αξιωματούχοι.
Χρονια πολιτικών εντάσεων
Ο Ερντογάν, στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη το 2025, είχε ήδη επιχειρήσει να πείσει τον Μακρόν να άρει τις αντιρρήσεις του, μετά τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των δύο ηγετών.
Δύο πηγές επεσήμαναν ότι η Γαλλία θα έπρεπε να κατευνάσει την Ελλάδα και την Κύπρο σχετικά με μια ενδεχόμενη πώληση, καθώς έχει υπογράψει συμφωνίες στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας και με τις δύο.
Επί σειρά ετών, Τούρκοι αξιωματούχοι θεωρούσαν —τόσο κατ’ ιδίαν όσο και δημόσια— τη Γαλλία ως το βασικό πολιτικό εμπόδιο για το πρόγραμμα, ενώ η Ιταλία τασσόταν εδώ και καιρό υπέρ της διάθεσης του συστήματος SAMP/T στην Τουρκία, με στόχο την εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η δυναμική του ζητήματος αναζωπυρώθηκε τον τελευταίο χρόνο, καθώς η Άγκυρα ενέτεινε τις προσπάθειες ενίσχυσης των δυνατοτήτων της στην αντιπυραυλική άμυνα εν μέσω περιφερειακής αστάθειας, ενώ παράλληλα οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ επανεκτίμησαν την αμυντική συνεργασία και τις ανάγκες σε επίπεδο δυνατοτήτων.
Οι πηγές ανέφεραν ότι η νέα στάση ανοίγματος της Γαλλίας δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως έγκριση για την πώληση.
«Αυτή είναι μόνο η αρχή. Θα είναι μια μακρά διαδικασία, εφόσον η Γαλλία συμφωνήσει να προχωρήσει στην πώληση», δήλωσε ο Murat Aslan, ερευνητής στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας στο τουρκικό ίδρυμα SETA.
Newsroom, Κανάλι Ένα 90,4fm , ΚΠ
