Μετά την απόλυτη ανατροπή στον δεύτερο γύρο των γαλλικών εκλογών τώρα είναι η ώρα της βαθιάς περισυλλογής, καθώς το φάντασμα της ακυβερνησίας πλανάται πάνω από τη χώρα.
Το ενδεχόμενο ενός σχηματισμού κυβέρνησης από την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση της Λε Πεν απομακρύνθηκε οριστικά αλλά το πρώτο σε δύναμη Νέο Λαϊκό Μέτωπο (συμμαχία σοσιαλιστών, αριστερών, οικολόγων) απέχει πολύ απο τον χρυσό αριθμό 289 εδρών. Θα χρειαστεί την σύμπραξη και άλλων πολιτικών δυνάμεων (μεταξύ των οποίων σίγουρα του κόμματος του γάλλου προέδρου) για να σχηματίσει κυβέρνηση που θα υποστηρίζεται από πλειοψηφία.
Μόνο που η βασική συνιστώσα της συμμαχίας και με τον μεγαλύτερο αριθμό εδρών, Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν Λικ Μελανσόν δεν θέλει συνεργασία με τον γάλλο πρόεδρο – η συμμαχία κομμάτων του οποίου ήρθε δεύτερη σε έδρες- και ο Εμμανουέλ Μακρόν δηλώνει ακριβώς το ίδιο για τον αριστερό πολιτικό.
Και κάπου μέσα σε όλα αυτά, θα πρέπει να επισημανθεί πως η Λε Πεν παρά την ήττα, αυτή την στιγμή είναι το πρώτο κόμμα στην Εθνοσυνέλευση αφού Μακρόν και Μελανσόν ηγούνται συνασπισμού κομμάτων και τα δικά τους τα μεμονωμένα κόμματα υστερούν σε έδρες συγκριτικά με την Εθνική Συσπείρωση. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως η Λε Πεν έχει το πιο «σταθερό» αριθμό εδρών στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση και σίγουρα θα αξιοποιήσει αυτό το ατού ενώ θα παίξει ένα παιχνίδι επίθεσης και φθοράς προς τις αντίπαλες δυνάμεις.
Το μείζον ερώτημα όμως σε πρώτη φάση είναι ποιος και πως θα σχηματίσει κυβέρνηση (εάν σχηματίσει)
Άρα τι ακολουθεί;
Ο νυν πρωθυπουργός της Γαλλίας, Γκαμπριέλ Αττάλ δήλωσε πως σήμερα κιόλας παραιτείται, γεγονός που επισπεύδει τις διαδικασίες που αφορούν στην αναζήτηση μια κυβέρνησης με πιθανότητες επιβίωσης.
Τυπικά δεν χρειαζόταν βέβαια να το κάνει, αφού ο γάλλος πρόεδρος τυπικά δεν έχει να ακολουθήσει κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα κινήσεων. Ίσως η απόφαση για άμεση παραίτηση λοιπόν να υποκρύπτει μια τακτική από το στρατόπεδο του Μακρόν, που έτσι πιέζει για γρήγορες αποφάσεις και σίγουρα θα παίξει το χαρτί του κινδύνου της ακυβερνησίας.
Βέβαια είναι και γεγονός πως αν και το Σύνταγμα δεν τον πιέζει να λάβει αποφάσεις ταυτόχρονα ο ίδιος δεν μπορεί και να αγνοήσει τις νέες ισορροπίες στην Εθνοσυνέλευση.
Εξάλλου προς την κυβέρνηση του θα μπορούσε να κατατεθεί πρόταση δυσπιστίας και να περάσει από την πρώτη κιόλας συνεδρίαση του νέου σώματος της Εθνοσυνέλευσης. Βάσει Συντάγματος, αυτή είναι η δεύτερη Πέμπτη μετά τις εκλογές δηλαδή η 18η Ιουλίου.
Το αδιέξοδο βέβαια, και με την παραίτηση της κυβέρνησης Αττάλ παραμένει.
Το Νέο Λαϊκό Μέτωπο, δηλαδή η συμμαχία σοσιαλιστών, αριστερών και οικολόγων θα χρειαστεί βοήθεια από άλλα κόμματα. Το ερώτημα είναι ποια θα είναι αυτά. Μια κυβέρνηση βιώσιμη χωρίς την υποστήριξη από τις έδρες της συμμαχίας κομμάτων του Μακρόν είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Μια υπόθεση Μακρόν-Μελανσόν
Καθώς όμως ο Μακρόν δεν θέλει μία άβολη συγκατοίκηση με τον Μελανσόν, θα προσπαθήσει να προσελκύσει κόμματα από το Νέο Λαϊκό Μέτωπο, αφήνοντας την Ανυπότακτη Γαλλία μόνη, και με στόχο να σχηματίσει μια κυβέρνηση χωρίς αυτή.
Και αυτό όμως δεν είναι εύκολο. Θα πρέπει να συγκεντρώσει την στήριξη πολλών κομμάτων και επίσης η Ανυπότακτη Γαλλία είναι σε επίπεδο κομμάτων αυτό με την μεγαλύτερη δύναμη σε έδρες στο Νέο Λαϊκό Μέτωπο.
Βέβαια, εάν δεν υπάρξουν συνεργασίες και δεν προκύψει απόλυτη πλειοψηφία η κατάσταση είναι ακόμη πιο σύνθετη και επικίνδυνη.
Εφόσον δεν υπάρξει κυβέρνηση με πιθανότητες επιβίωσης, η Γαλλία είναι μπροστά στον πολύ ρεαλιστικό κίνδυνο του θεσμικού αδιεξόδου.
Μπορεί το Σύνταγμα να μην επιβάλλει χρονοδιάγραμμα για το σχηματισμό κυβέρνησης, αλλά πρακτικά η εθνοσυνέλευση παραλύει και μαζί και η εκτελεστική εξουσία. Κανένα νομοθετικό ή κανονιστικό κείμενο δεν μπορεί προχωρήσει εύκολα αφού η εκτελεστική εξουσία είναι μοιρασμένη σε πρόεδρο και κυβέρνηση.
Σημειώνεται πως το πιο σημαντικό πεδίο δράσης για έναν πρωθυπουργό είναι η εσωτερική πολιτική, όπου η κυβέρνηση έχει το πρώτο λόγο. Στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της χώρας, κυβέρνηση και πρόεδρος μοιράζονται τις εξουσίες, με τον πρόεδρο να είναι αρμόδιος για τις εξωτερικές σχέσεις.
Όλα τα σενάρια στο τραπέζι
Τα πιθανά σενάρια για άρση του αδιεξόδου είναι πολλά: σχηματισμός μιας «κυβέρνησης εθνικής ενότητας», διορισμός κυβέρνηση τεχνοκρατών με υπουργούς χωρίς σχέσεις με κόμματα, κυβέρνηση μειοψηφίας που θα αναζητούσε συμβιβασμούς για την παραγωγή νομοπαρασκευαστικού έργου κατά περίπτωση.
Χωρίς σίγουρη πλειοψηφία όμως τέτοιες κυβερνήσεις δύσκολα θα έχουν μέλλον.
Το πλέον ακραίο σενάριο θα ήταν ο Μακρόν να επικαλεστεί το Σύνταγμα που παρέχει στον πρόεδρο έκτακτες εξουσίες σε καταστάσεις κρίσης, για να διασφαλιστεί η συνέχεια της λειτουργίας του κράτους. Τότε μπορεί να περνά νόμους με προεδρικά διατάγματα χωρίς έγκριση της Εθνοσυνέλευσης. Κάτι τέτοιο όμως, σε μια χώρα με συσσωρευμένη οργή προς το Μακρόν και με το κόμμα του να έχει αποδυναμωθεί και να έχει περάσει στην τρίτη θέση, θα ήταν εξαιρετικά ριψοκίνδυνο.
Επίσης όμως δεν υπάρχει και δυνατότητα για μια νέα προσφυγή στις κάλπες άμεσα. Το Σύνταγμα ορίζει πως «καμία νέα διάλυση (της Εθνοσυνέλευσης) δεν μπορεί να γίνει εντός ενός έτους από τις (τελευταίες) εκλογές».
Άρα, εκλογές δεν μπορούν να γίνουν πριν τον καλοκαίρι του 2025 ενώ ο Μακρόν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο παραίτησής του.
Newsroom, Κανάλι Ένα 90,4fm, Κ.Π
