Καθώς το 2024 έχει δικαίως ανακηρυχθεί σε «σούπερ εκλογική χρονιά, με περισσότερες από 60 χώρες να στήνουν κάλπες και πάνω από 2δισ. ανθρώπους να ψηφίζουν, το ούτως ή άλλως μέγα πρόβλημα της παραπληροφόρησης λαμβάνει άλλες διαστάσεις αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες απειλές, όπως αναφέρει η Έκθεση Παγκόσμιου Κινδύνου 2024 του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ.
Βέβαια, για κάθε χώρα η εκτίμηση του πόσο υψηλό κίνδυνο συνιστά, διαφέρει ενώ η ίδια η έκθεση αξιολογεί επί συνολικά 34 κινδύνων που αφορούν οικονομία, περιβάλλον, γεωπολιτική, κοινωνικά ζητήματα και τεχνολογικούς κινδύνους.
Σημειώνεται πως ως εσκεμμένη παραπληροφόρηση (Disinformation) ορίζεται η περίπτωση κατά την οποία ο συντάκτης (ρεπορτάζ, άρθρου, ανάρτησης στα social media) έχει επιδιώξει σκόπιμα να παραπλανήσει το κοινό του. Από την άλλη, η εσφαλμένη πληροφόρηση (Misinformation) αφορά σε πληροφορίες που διαδίδονται λόγω συγκεκριμένων πεποιθήσεων, αλλά μπορεί να είναι εξίσου επιβλαβείς – όπως συμβαίνει μερικές φορές με τις θεωρίες συνωμοσίας.
Η Ινδία, πάντως είναι η χώρα όπου και οι δύο μορφές αξιολογήθηκαν ως η μεγαλύτερη απειλή. Από όλους τους κινδύνους, επιλέχθηκε συχνότερα ως ο υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνος για τη χώρα από τους ειδικούς, πιο πάνω μάλιστα από τις μολυσματικές ασθένειες, την παράνομη οικονομική δραστηριότητα, την ανισότητα (πλούτος, εισόδημα) και την έλλειψη εργατικού δυναμικού. Οι επόμενες εθνικές εκλογές στην πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, με 1,4 κατοίκους, αναμένεται να διεξαχθούν μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2024.
Fake news είχαν κατακλύσει την Ινδία και στις εκλογές του 2019, με το Vice να αναφέρει πώς τα κόμματα «όπλισαν τις πλατφόρμες [του Whatsapp και του Facebook] για να διαδώσουν εμπρηστικά μηνύματα στους υποστηρικτές τους, ενισχύοντας τους φόβους ότι ο ’’διαδικτυακός θυμός’’ θα μπορούσε να μετατραπεί σε εκδηλώσεις βίας στον πραγματικό κόσμο».
Πιο πρόσφατα, η ευρεία παραπληροφόρηση σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 στην Ινδία, και πάλι μέσω WhatsApp.
Όπως δείχνει το παρακάτω διάγραμμα του Statista, που βασίζεται στην έκθεση του WEF, άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο των επιπτώσεων είναι το Ελ Σαλβαδόρ, η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν, η Ρουμανία, η Ιρλανδία, η Τσεχία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σιέρα Λεόνε, η Γαλλία και η Φινλανδία και όλες με την απειλή υπό εξέταση να είναι ένας από τους τέσσερις ή έξι πιο σοβαρούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η χώρα από τους 34 για τα επόμενα δύο χρόνια.
Οι αναλυτές του WEF καταλήγουν στην έκθεσή τους πως και οι δύο περιπτώσεις παραπληροφόρησης στις εκλογές του 2024 θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν σοβαρά τον πραγματικό και αντιληπτό σεβασμό των νεοεκλεγμένων κυβερνήσεων, διακινδυνεύοντας πολιτικές αναταραχές, βία και τρομοκρατία και μακροπρόθεσμη διάβρωση των δημοκρατικών διαδικασιών».
Αυτά τα δεδομένα βασίζονται σε 1.490 εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων από τον ακαδημαϊκό κόσμο, τις επιχειρήσεις, την κυβέρνηση, τη διεθνή κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών. Η έρευνα διεξήχθη το διάστημα 4 Σεπτεμβρίου-9 Οκτωβρίου 2023.
Κανάλι Ένα, 90,4fm, Κ. Π.
