Το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα έλαβε νέα ώθηση τη Δευτέρα με το άνοιγμα του περάσματος της Ράφα στα σύνορα με την Αίγυπτο. Ωστόσο, δύσκολα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, συμπεριλαμβανομένου του εάν η Χαμάς θα αφοπλιστεί.
Το σχέδιο του Τραμπ, που βρίσκεται τώρα στη δεύτερη φάση του, έχει κλονιστεί από τις επανειλημμένες ισραηλινές επιθέσεις που έχουν σκοτώσει εκατοντάδες στη Γάζα, καθώς και από την αντίσταση των μαχητών της Χαμάς να καταθέσουν τα όπλα τους. Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι προετοιμάζονται για επιστροφή στον πόλεμο εάν η Χαμάς αρνηθεί να αφοπλιστεί.
Το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα
Τον Σεπτέμβριο, ο Τραμπ περιέγραψε ένα σχέδιο 20 σημείων για μια αρχική εκεχειρία, ακολουθούμενο από βήματα προς μια ευρύτερη επίλυση.
Τελικά, καλεί τη Χαμάς να αφοπλιστεί και να μην έχει κανέναν κυβερνητικό ρόλο στη Γάζα, το Ισραήλ να αποσύρει τις δυνάμεις του και την ευρεία ανοικοδόμηση της περιοχής υπό διεθνή επιτήρηση.
Το σχέδιο έτυχε ευρείας αποδοχής διεθνώς, αν και οι πλευρές δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει πλήρως σε όλα τα σημεία του.
Στις 9 Οκτωβρίου, το Ισραήλ και η Χαμάς υπέγραψαν συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που κάλυπτε την πρώτη φάση του σχεδίου. Αυτή περιελάμβανε τη διακοπή των μαχών, την απελευθέρωση όλων των εναπομεινάντων ομήρων που κρατούνται στη Γάζα σε αντάλλαγμα για χιλιάδες Παλαιστίνιους κρατούμενους που κρατούνται από το Ισραήλ, μια μερική ισραηλινή αποχώρηση, μια αύξηση της βοήθειας και το άνοιγμα του περάσματος της Ράφα.
Το σχέδιο Τραμπ εγκρίθηκε επίσης με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που εξουσιοδότησε ένα μεταβατικό κυβερνητικό όργανο και μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης στη Γάζα.
Η κατάσταση τώρα
Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου και τερμάτισε τις μάχες μεγάλης κλίμακας, αν και δεν σταμάτησαν εντελώς. Οι υγειονομικές αρχές της Γάζας αναφέρουν ότι τουλάχιστον 488 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πυρά από τις 10 Οκτωβρίου και ο ισραηλινός στρατός αναφέρει ότι τέσσερις στρατιώτες έχουν σκοτωθεί από μαχητές σε αυτό το διάστημα.
Οι ισραηλινές δυνάμεις απέσυραν και ανέστειλαν τις χερσαίες επιθέσεις, αλλά εξακολουθούν να ελέγχουν πάνω από το 53% της Γάζας, συμπεριλαμβανομένων των κατεστραμμένων πόλεων κατά μήκος των ισραηλινο-αιγυπτιακών συνόρων, όπου έχουν κατεδαφίσει τα εναπομείναντα κτίρια και έχουν διατάξει τους κατοίκους να φύγουν.
Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν όλοι-περισσότεροι από 2 εκατομμύρια- κάτοικοι της Γάζας περιορίζονται πλέον σε μια λωρίδα εδάφους στην ακτή, όπου η Χαμάς έχει ανακτήσει τον έλεγχο. Οι περισσότεροι κάτοικοι ζουν σε κατεστραμμένα κτίρια ή σε αυτοσχέδιες σκηνές.
Παλαιστινιακές ομάδες και οργανώσεις βοήθειας λένε ότι το Ισραήλ εξακολουθεί να μην επιτρέπει την εισαγωγή προμηθειών στη Γάζα με τον ρυθμό που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της πρώτης φάσης της συμφωνίας. Το Ισραήλ λέει ότι τηρεί αυτές τις δεσμεύσεις.
Ένοπλες παλαιστινιακές ομάδες κατά της Χαμάς έχουν δημιουργήσει βάσεις σε περιοχές της Γάζας που ελέγχονται από το Ισραήλ. Η Χαμάς τους απορρίπτει ως δοσίλογους χωρίς λαϊκή υποστήριξη.
Και οι δύο πλευρές έχουν δείξει ελάχιστα σημάδια μείωσης των διαφορών τους σχετικά με τα βήματα που πρέπει να ληφθούν στην επόμενη φάση, η οποία προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς, την περαιτέρω αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και την ανάπτυξη ειρηνευτικών δυνάμεων.
Τι αναμένεται στην 2η φάση
Παρά τα μεγάλα χάσματα μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, η Ουάσινγκτον ξεκίνησε τη δεύτερη φάση του σχεδίου μετά την Πρωτοχρονιά, ανακοινώνοντας τη σύσταση μιας επιτροπής Παλαιστινίων τεχνοκρατών για να διοικήσουν τη Γάζα.
Θα επιβλέπονται από ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» ξένων αξιωματούχων με επικεφαλής τον Τραμπ,.
Η δεύτερη φάση του σχεδίου περιλαμβάνει επίσης την παράδοση των όπλων της Χαμάς και την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας, με αντάλλαγμα την πλήρη απόσυρση των στρατευμάτων του Ισραήλ.
Η ένοπλη ομάδα πιστεύεται ότι εξακολουθεί να κατέχει πυραύλους, τους οποίους αρκετοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι αριθμούν εκατοντάδες. Εκτιμάται επίσης ότι κατέχει χιλιάδες ελαφρά όπλα, συμπεριλαμβανομένων τυφεκίων.
Η Χαμάς συμφώνησε πρόσφατα να συζητήσει τον αφοπλισμό με άλλες παλαιστινιακές παρατάξεις και με μεσολαβητές, ανέφεραν πηγές.
Ωστόσο, δύο αξιωματούχοι της Χαμάς δήλωσαν στο Reuters ότι ούτε η Ουάσινγκτον ούτε οι μεσολαβητές είχαν παρουσιάσει στην ομάδα κάποια λεπτομερή ή συγκεκριμένη πρόταση αφοπλισμού.
Δύο ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι ο στρατός ετοιμάζεται να επιστρέψει στον πόλεμο εάν η Χαμάς δεν παραδώσει τα όπλα της και ότι δεν αναμένει ότι οι μαχητές θα αφοπλιστούν χωρίς τη χρήση βίας.
Η Χαμάς επιδιώκει επίσης να ενσωματώσει τους 10.000 αστυνομικούς της στη νέα κυβέρνηση τεχνοκρατών στη Γάζα, ανέφεραν πηγές, ένα αίτημα στο οποίο αντιτίθεται το Ισραήλ.
Άλλες μεγάλες εκκρεμότητες
Μια διεθνής δύναμη σταθεροποίησης έχει ως στόχο να διασφαλίσει την ασφάλεια και την ειρήνη εντός της Γάζας. Αλλά η σύνθεση, ο ρόλος και η εντολή της είναι όλα αβέβαια.
Η Παλαιστινιακή Αρχή, η οποία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη και ασκεί περιορισμένη αυτοδιοίκηση σε τμήματα της κατεχόμενης από το Ισραήλ Δυτικής Όχθης, υποτίθεται ότι θα πραγματοποιήσει απροσδιόριστες μεταρρυθμίσεις πριν τελικά αναλάβει ρόλο στη Γάζα.
Ωστόσο, οι λεπτομέρειες δεν έχουν περιγραφεί.
Δεν έχουν ακόμη καταρτιστεί σχέδια για τη χρηματοδότηση και την επίβλεψη της ανοικοδόμησης της Γάζας. Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, παρουσίασε αυτόν τον μήνα σχέδια για την ανοικοδόμηση μιας «Νέας Γάζας» από την αρχή, με φωτογραφίες που δημιουργήθηκαν από υπολογιστή με λαμπερούς οικιστικούς πύργους, κέντρα δεδομένων και βιομηχανικές ζώνες.
Το σχέδιο δεν αφορούσε τα δικαιώματα ιδιοκτησίας ή τις αποζημιώσεις για τους Παλαιστίνιους που έχασαν τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα μέσα διαβίωσής τους κατά τη διάρκεια του πολέμου, ούτε διευκρίνιζε πού θα μπορούσαν να ζήσουν οι εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι κατά τη διάρκεια της ανοικοδόμησης.
Πολλοί Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι υποψιάζονται ότι το σχέδιο Τραμπ δεν θα υλοποιηθεί ποτέ πλήρως και μια παγωμένη σύγκρουση θα συνεχιστεί επ’ αόριστον.
Κανάλι Ένα, 90,4fm, ΚΠ
