Πόσο σημαντική είναι η ψυχολογία στον αθλητισμό αλλά και στην καθημερινή μας άσκηση; Κατά πόσο επηρεάζει αρνητικά το αποτέλεσμα μιας άσκησης όταν έχουμε κακή ψυχολογία;
Γιατί τα ελληνόπουλα εμφανίζουν μεγάλα ποσοστά παχυσαρκίας; Σε αυτά κι άλλα ερωτήματα απαντά ο καθηγητής αθλητικής ψυχολογίας και Διευθυντής του Διεθνούς ΜΠΣ European Master in Sport and Exercise Psycohology στο τμήμα ΤΕΦΑΑ του πανεπιστημίου Θεσσαλίας Αθανάσιος Παπαϊωάννου, με βάση τις επιστημονικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί στο τμήμα. Ο κ. Παπαϊωάννου συντονίζει ευρωπαϊκό πρόγραμμα με στόχο την προαγωγή της άσκησης, την υγιεινή διατροφή, τη μείωση του χρόνου στα κινητά και την βελτίωση του ύπνου.
Τα ελληνόπουλα, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, είναι σε μεγάλα ποσοστά παχύσαρκα. Στο ερώτημα τι φταίει ο κ. Παπαϊωάννου τονίζει στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων: «Φταίει η μεγάλη μείωση της σωματικής δραστηριότητας και η αλλαγή διατροφικών συνηθειών, κυρίως της μεσογειακής δίαιτας. Σ’ αυτά συμβάλουν και η αύξηση του στρες, της κατάθλιψης και ίσως κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες που επιτείνουν όλα τα προηγούμενα.
Ξέρουμε ότι παιδιά από φτωχές ή μονογονεϊκές οικογένειες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες προκλήσεις στο να υιοθετήσουν υγιείς συμπεριφορές, ενώ έχουν εξαφανιστεί οι αλάνες στις γειτονιές και οι χώροι άσκησης και παιχνιδιού. Οι γονείς δεν είναι κατάλληλα καταρτισμένοι για το πώς να βάλουν τον αθλητισμό στη ζωή των παιδιών ώστε να βελτιώσουν την υγεία και την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Δεν γνωρίζουν ότι είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι μερικές ώρες άθλησης την εβδομάδα συμβάλουν στην αύξηση την απόδοσης των παιδιών στο σχολείο ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσονται κρίσιμες κοινωνικές δεξιότητες για επιτυχία στη ζωή.
Δεν γνωρίζουν ότι σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στις ηλικίες 6-18 ετών, οι νέοι χρειάζονται μία ώρα άσκηση καθημερινά! Το «νους υγιής εν σώματι υγιή» είναι μόνο στα χαρτιά και οι ξένοι απορούν πώς η Ελλάδα που γέννησε την αθλητική εκπαίδευση σήμερα έχει τόσο χαμηλό επίπεδο αθλητικής παιδείας».
Μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά το αποτέλεσμα μιας άσκησης όταν έχουμε κακή ψυχολογία; Ο ίδιος απαντά: «Πολλές φορές οι αθλητές, έχουν δίκιο όταν αποδίδουν την κακή τους επίδοση στην κακή ψυχολογία. Επίσης πολλές φορές αρνούμαστε να πάμε να ασκηθούμε, έστω κι αν πρόκειται για έναν απλό περίπατο, επικαλούμενοι κακή διάθεση.
Η κακή διάθεση και το στρες επηρεάζουν και την διατροφή μας. Η κακή ψυχολογία στην πραγματικότητα είναι ένα μείγμα αρνητικών συναισθημάτων και αρνητικών σκέψεων που – συνειδητά ή ασυνείδητα- κάνουμε, που επηρεάζει αρνητικά νοητικές λειτουργίες όπως η αντίληψη, η προσοχή και η αυτοσυγκέντρωση, οι αποφάσεις που παίρνουμε, και τελικά επηρεάζεται αρνητικά η απόδοση και συμπεριφορά των αθλουμένων. Ο ρόλος των αθλητικών ψυχολόγων είναι να βοηθήσουν τους αθλούμενους να αναδομήσουν τις αρνητικές σκέψεις σε θετικές και να ελέγξουν τα συναισθήματά τους ώστε να έχουν «καθαρό μυαλό» πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα ή την άσκηση».
Αν το βάδισμα ή το τζόγκινγκ διώχνει το άγχος, ο κ. Παπαϊωάννου αναφέρει: «Η άσκηση έχει θετικές επιδράσεις σε ενδορφίνες αλλά και σε νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο, όπως και στην αυτοπεποίθηση και στις κοινωνικές δεξιότητες, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το αίσθημα της χαρούμενης διάθεσης και να μειώνεται η αίσθηση αρνητικών συναισθημάτων όπως το άγχος.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει τα οφέλη της άσκησης στην ψυχική υγεία και προτείνει την άσκηση ως μέσο χαλάρωσης και βελτίωσης της ποιότητας ζωής όλων των ανθρώπων αλλά και ως μέσο θεραπείας ψυχικών ασθενειών όπως η κατάθλιψη και το άγχος και άλλες ψυχικές ασθένειες. Από την άλλη μεριά, δυστυχώς γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι που έχουν άγχος έχουν μικρότερες πιθανότητες να ασκηθούν απ’ ότι οι άνθρωποι χωρίς άγχος.
Οι γιατροί όταν προτείνουν θεραπείες για αποκατάσταση της ψυχικής και σωματικής υγείας όπως προβλήματα καρδιοπαθειών που συνήθως συνδέονται με υψηλά επίπεδα άγχους, θα πρέπει να συνταγογραφούν και άσκηση και να συστήνουν στους ασθενείς να συμβουλεύονται ψυχολόγους της άσκησης οι οποίοι θα τους βοηθήσουν να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα ατομικής άσκησης προσαρμοσμένο στα μέτρα τους. Σε πολλές αναπτυγμένες χώρες οι γιατροί συνταγογραφούν την άσκηση, αυτό πρέπει να υιοθετηθεί και στην Ελλάδα».
