Ο ποταμός Ρήνος εκτιμάται ότι μεταφέρει κάθε χρόνο προς τη Βόρεια Θάλασσα από 3.000 έως 4.700 τόνους απορριμμάτων, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Communications Sustainability» του ομίλου Nature.
Η εκτίμηση προέκυψε από τα αποτελέσματα δώδεκα μηνών συνεχούς παρακολούθησης σε συνεργασία με πολίτες-επιστήμονες στην Κολωνία και είναι πάνω από 250 φορές υψηλότερη από ορισμένες προηγούμενες εκτιμήσεις.
Τα ποτάμια διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη μεταφορά ανθρωπογενών απορριμμάτων σε άλλα υδάτινα και θαλάσσια οικοσυστήματα, ωστόσο μέχρι σήμερα υπάρχουν περιορισμένες μακροχρόνιες παρατηρήσεις σχετικά με τις ποσότητες απορριμμάτων που μεταφέρουν.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Βόννης στη Γερμανία, χρησιμοποίησαν μια πλωτή παγίδα απορριμμάτων, δεμένη στην Κολωνία, για να παρακολουθήσουν τα απορρίμματα που μετέφερε ο Ρήνος μεταξύ 19 Νοεμβρίου 2022 και 18 Νοεμβρίου 2023. Η παγίδα συνέλεγε απορρίμματα που επέπλεαν στην επιφάνεια του νερού, καθώς και εκείνα που βρίσκονταν έως και 80 εκατοστά κάτω από αυτήν, φιλτράροντας καθημερινά περίπου το 0,08% της μέσης ημερήσιας ροής του ποταμού. Κάθε αντικείμενο μεγαλύτερο του ενός εκατοστού που συλλεγόταν ζυγίστηκε και κατηγοριοποιήθηκε.
Κατά τη διάρκεια του έτους, η παγίδα συνέλεξε 17.523 κομμάτια απορριμμάτων με εκτιμώμενη συνολική μάζα περίπου 1.955 κιλών (εξαιρουμένου του βάρους του νερού). Περίπου το 70% των επιμέρους αντικειμένων ήταν κατασκευασμένα από πλαστικό, ωστόσο αντιστοιχούσαν μόλις στο 15% της συνολικής μάζας των απορριμμάτων. Οι ερευνητές προσδιόρισαν ότι το 56% των αντικειμένων προερχόταν από ιδιώτες καταναλωτές, με περίπου το 28% να σχετίζεται με τρόφιμα ή ποτά. Άλλες σημαντικές πηγές απορριμμάτων περιλάμβαναν πυροτεχνήματα (10,7% του συνόλου) και απορρίμματα που σχετίζονται με τσιγάρα (6,5%).
Στη συνέχεια, οι συγγραφείς προχώρησαν σε εξαγωγή συμπερασμάτων για ολόκληρο το έτος, εκτιμώντας ότι ο Ρήνος μεταφέρει ετησίως μεταξύ 3.010 και 4.707 τόνους απορριμμάτων μεγέθους μεγαλύτερου από 25 χιλιοστά στη Βόρεια Θάλασσα, εκ των οποίων από 446 έως 697 τόνοι είναι πλαστικό. Οι εκτιμήσεις αυτές για το πλαστικό είναι από 22 έως και 286 φορές υψηλότερες από προηγούμενες εκτιμήσεις που βασίζονταν σε παρατηρήσεις απορριμμάτων μίας μόνο ημέρας. Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ρεαλιστικά μεγέθη για τα απορρίμματα των ποταμών μπορούν να προκύψουν μόνο μέσω μακροχρόνιων και συνεχών μεθόδων παρακολούθησης που περιλαμβάνουν φυσική συλλογή των απορριμμάτων.
Σε ξεχωριστό άρθρο σχολιασμού, η Ντιλέκ Φράισλ από το Διεθνές Ινστιτούτο International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA) της Αυστρίας και οι συνεργάτες της υποστηρίζουν ότι τα προγράμματα επιστήμης των πολιτών σε παγκόσμιο επίπεδο θα μπορούσαν να συμβάλουν στη συλλογή μεγάλων ποσοτήτων δεδομένων που χρησιμοποιεί ο ΟΗΕ για την παρακολούθηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) προσθέτοντας ότι η διακοπή των Δημογραφικών και Υγειονομικών Ερευνών που υποστηρίζονταν στο παρελθόν από την Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των Ηνωμένων Πολιτειών (USAID) έχει δημιουργήσει σημαντικό κενό στα διαθέσιμα δεδομένα.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:
https://www.nature.com/articles/s44458-025-00007-5
Σύνδεσμος για το συνοδευτικό άρθρο:
https://www.nature.com/articles/s44458-025-00008-4
