Το μνημόνιο συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, που ισχυρίζεται ο Πρόεδρος Τραμπ ότι σύντομα θα υπογραφεί, προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ χωρίς διόδια και την ελάφρυνση των κυρώσεων στο Ιράν σταδιακά ανάλογα με την πρόοδο συμμόρφωσής της στα συμφωνηθέντα, σύμφωνα με διπλωμάτη μιας από τις μεσολαβούσες χώρες και αξιωματούχο των ΗΠΑ.
Το μνημόνιο συμφωνίας θα παρατείνει την εκεχειρία για 60 ημέρες, -και στην περιοχή του Λιβάνου- κατά τη διάρκεια της οποίας θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά του Ιράν.
Το κείμενο περιλαμβάνει ένα πλαίσιο για την αντιμετώπιση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, αν και οποιαδήποτε δράση σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.
Ο διπλωμάτης μιας από τις μεσολαβούσες χώρες, ο οποίος παρουσίασε το τελευταίο κείμενο στο Axios, δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν στο κείμενο μιας συμφωνίας», αλλά αναγνώρισε ότι η αυτό χρειάζεται να λάβει τελική έγκριση.
Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η συμφωνία είχε εγκριθεί από την ιρανική πλευρά σε υψηλό επίπεδο, αλλά πιθανότατα όχι από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ανέφεραν δύο πηγές με γνώση.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ανέμενε μια τελετή υπογραφής το Σαββατοκύριακο. Ένας εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη «δεν είχε ακόμη καταλήξει σε τελική απόφαση».
Ο Λευκός Οίκος είναι πεπεισμένος ότι μια συμφωνία ήταν κοντά αρκετές φορές τους τελευταίους δύο μήνες, αλλά δεν επιβεβαιώθηκε.
Ο διπλωμάτης που μιλά στο Axios εξέφρασε την αισιοδοξία ότι, αυτή τη φορά, το κείμενο εγκριθεί.
Στο μεταξύ, τέσσερα αεροσκάφη C-17 της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ αναχώρησαν για την Ευρώπη την Πέμπτη, μεταφέροντας εξοπλισμό για πιθανό ταξίδι του Αντιπροέδρου Βανς σε μια τελετή υπογραφής της συμφωνίας στη Γενεύη τις επόμενες ημέρες.
Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες από δύο χώρες που μεσολαβούν και δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε την Τετάρτη το βράδυ μετά από ώρες διαπραγματεύσεων μεταξύ του μεσολαβητή του Κατάρ, Αλί Αλ-Θαουάντι, και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι μίλησε τηλεφωνικά πολλές φορές με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ανέφεραν δύο πηγές.
Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι η συμφωνία είχε οριστικοποιηθεί εξέπληξε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Νετανιάχου βρέθηκε στο σκοτάδι, τηλεφωνώντας σε συμμάχους κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ για να προσπαθήσει να συλλέξει πληροφορίες, σύμφωνα με αμερικανική πηγή με άμεση γνώση.
Σύμφωνα με το Μνημόνιο Συνεργασίας, το Ιράν θα αναλάβει ορισμένες δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα — πρώτα και κύρια να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και να επιλύσει την αντιπαράθεση γύρω από το εμπλουτισμένο ουράνιο του.
Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ συμφώνησε ότι μία από τις επιλογές για την επίλυση του ζητήματος θα μπορούσε να είναι η ανάμειξη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν εντός της χώρας υπό την επίβλεψη επιθεωρητών του ΟΗΕ.
Οποιαδήποτε βήματα σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα πραγματοποιηθούν μόνο εάν επιτευχθεί μια δεύτερη συμφωνία — μια αβέβαιη προοπτική δεδομένου του πόσο δύσκολες ήταν οι πολύ λιγότερο τεχνικές διαπραγματεύσεις για το Μνημόνιο Συνεργασίας.
Ο διπλωμάτης ισχυρίστηκε ότι το Μνημόνιο Συνεργασίας «εξελίσσεται λεπτομερώς για όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις των ΗΠΑ».
Το Μνημόνιο Συνεργασίας απαιτεί την άμεση επαναλειτουργία των Στωνών του Ορμούζ χωρίς διόδια, με επιστροφή στον προπολεμικό όγκο διέλευσης πλοίων εντός 30 ημερών. Σε αντάλλαγμα, θα αρθεί επίσης ο αποκλεισμός των ΗΠΑ στους ιρανικούς λιμένες.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει προηγουμένως στον Axios ότι μετά το άνοιγμα του Στενού, στο Ιράν θα δοθούν προσωρινές απαλλαγές από τις κυρώσεις επί του Ιράν, ώστε να μπορεί να πουλάει πετρέλαιο για 60 ημέρες. Αυτό θα αποφέρει πολύτιμα έσοδα για την Τεχεράνη.
Η ελάφρυνση των κυρώσεων θα αυξηθεί εάν το Ιράν συμμορφωθεί με την αρχική συμφωνία και δείξει «καλή πίστη» στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
«Δεν υπάρχει καθορισμένη ημερομηνία για την ελάφρυνση των κυρώσεων και θα συνδεθεί με την εφαρμογή της συμφωνίας», δήλωσε ο διπλωμάτης.
Δεν είναι σαφές εάν το κείμενο περιλαμβάνει κάποια λεπτομερή εξήγηση για το τι θα συμβεί με τα δισεκατομμύρια ιρανικά δολάρια που έχουν παγώσει στο εξωτερικό.
Το Ιράν έχει επιμείνει ότι πρέπει να λάβει κάποια χρήματα αμέσως μετά την υπογραφή οποιασδήποτε αρχικής συμφωνίας, ενώ οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι θα εκταμιευθούν σε δόσεις βάσει της συμμόρφωσης.
Μια αμερικανική πηγή εκτός της κυβέρνησης εξέφρασε ανησυχία ότι το ζήτημα των παγωμένων κεφαλαίων μπορεί να αντιμετωπιστεί σε μια μυστική παράλληλη συμφωνία. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε πρόσφατα αυτή την πιθανότητα στον Axios.
Οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Κατάρ συζήτησαν τις τελευταίες ημέρες έναν μηχανισμό μέσω του οποίου το Ιράν θα αποκτούσε πρόσβαση σε ορισμένα από τα παγωμένα κεφάλαιά του στο Κατάρ για την αγορά ανθρωπιστικών αγαθών, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο και μια πηγή από μία από τις μεσολαβούσες χώρες.
Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε με κοινή μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, θα ονομαστεί συμφωνία του Ισλαμαμπάντ — εάν, δηλαδή, και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν τελικά να την υπογράψουν.
ΚΠ
