Home

ΡΟΗ  ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αλτσχάιμερ: Ελπίδες γεννά νέο φάρμακο – Νέο τεστ για γρήγορη διάγνωση

0 σχόλια ΚΟΣΜΟΣ

Το νέο πειραματικό φάρμακο lecanemab των εταιρειών Eisai (Ιαπωνία) και Biogen (ΗΠΑ) επιβραδύνει λίγο τη γνωστική εξασθένηση των ασθενών στα αρχικά στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ, δείχνουν τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής του. Τα ευρήματα χαρακτηρίστηκαν σημαντικά, αν όχι ιστορικά – με δεδομένη την πλήρη αποτυχία εύρεσης ενός αποτελεσματικού φαρμάκου κατά της νευροεκφύλισης εδώ και δεκαετίες.

Ωστόσο, το lecanemab – ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που χορηγείται ενδοφλέβια – φαίνεται επίσης να ενέχει κινδύνους σοβαρών παρενεργειών, ακόμη και θανάτου, λόγω πρηξίματος του εγκεφάλου (στο 13% των συμμετεχόντων) και αιμορραγίας (στο 17%), ενώ στο 7% χρειάστηκε να διακόψουν τη δοκιμή λόγω των παρενεργειών, γι” αυτό το φάρμακο θα πρέπει να μελετηθεί περαιτέρω.

Επίσης το φάρμακο δρα μόνο εφόσον έχει έγκαιρα διαγνωστεί η νόσος Αλτσχάιμερ και όχι σε πιο προχωρημένο στάδιο. Ακόμη, η επίδρασή του είναι πολύ μικρή: σε μία κλίμακα 1 έως 18 (από το φυσιολογικό έως τη σοβαρή άνοια), όσοι πήραν το φάρμακο, ήταν κατά μέσο όρο 0,45 μονάδες καλύτερα. Αλλά, σύμφωνα με τους ειδικούς, το κάτι είναι καλύτερο από το τίποτα. Καθώς η δοκιμή διήρκεσε 18 μήνες, ερωτηματικό παραμένει τι επίπτωση θα υπάρχει μετά από αυτό το χρονικό διάστημα.

Τα επίσημα αποτελέσματα της πολυκεντρικής, διπλά τυφλής και τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής φάσης 3, δημοσιεύθηκαν στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό «New England Journal of Medicine» και παρουσιάστηκαν σε συνέδριο για το Αλτσχάιμερ στο Σαν Φρανσίσκο, σύμφωνα με το BBC, το πρακτορείο Ρόιτερς και τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

Τα αποτελέσματα έρχονται περίπου δύο μήνες αφότου οι δύο φαρμακευτικές εταιρείες είχαν δημιουργήσει διεθνές ενδιαφέρον, όταν είχαν ανακοινώσει προκαταρκτικά στοιχεία ότι το lecanemab μείωσε κατά 27% – σε σχέση με ένα εικονικό φάρμακο (πλασίμπο) – τη γνωστική και λειτουργική εξασθένηση σε μια κλινική δοκιμή τελικού σταδίου σε σχεδόν 1.800 ασθενείς 50-90 ετών που βρίσκονταν στο αρχικό στάδιο της νόσου. Οι ασθενείς είχαν διαγνωστεί με ήπια γνωστική εξασθένηση ή ήπια άνοια λόγω Αλτσχάιμερ είτε με εγκεφαλική τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ), είτε με λήψη εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Δημιουργούνται έτσι νέες ελπίδες στους ασθενείς με τη συγκεκριμένη ανίατη μέχρι στιγμής νευροεκφυλιστική πάθηση και στις οικογένειές τους, που έχουν δει κατ” επανάληψη διάφορα φάρμακα να εμφανίζουν αρχικά πολλές υποσχέσεις κατά τις αρχικές δοκιμές τους, οι οποίες όμως μετά διαψεύδονται στην πράξη. Από την άλλη όμως, αναφέρθηκαν δύο θάνατοι από εγκεφαλική αιμορραγία κατά τη δοκιμή του φαρμάκου (μιας 65χρονης και ενός 87χρονου που παράλληλα έπαιρναν αντιπηκτικά φάρμακα), κάτι που οδήγησε αρχικά σε πτώση των μετοχών των δύο εταιρειών στο χρηματιστήριο. Οι ίδιες αρνούνται ότι οι θάνατοι οφείλονταν στο φάρμακό τους, ενώ στη συνέχεια οι μετοχές τους εμφάνισαν άνοδο.

Το lecanemab στοχεύει στις κολλώδεις τοξικές πλάκες της πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδούς, που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο των ασθενών με Αλτσχάιμερ, καταστρέφοντας σταδιακά ζωτικά κύτταρα νευρώνων και κατ” επέκταση τις μνημονικές και γνωστικές λειτουργίες τους. Σύμφωνα με την εταιρεία Eisai, μετά από 18 μήνες δοκιμής το 68% των ατόμων που πήραν το φάρμακο, είχαν καθαρίσει από αυτές τις εγκεφαλικές πλάκες. Μέχρι σήμερα τα όποια φάρμακα απλώς επιτρέπουν μια καλύτερη διαχείριση των συμπτωμάτων, αλλά κανένα δεν μπορεί να αλλάξει την πορεία της νόσου προς την επιδείνωση.

Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ θα αποφασίσει πλέον σύντομα (πιθανώς στις αρχές Ιανουαρίου 2023) κατά πόσο θα εγκρίνει το lecanemab για ευρύτερη κλινική χρήση. Οι Biogen και Eisai σχεδιάζουν να ξεκινήσουν τη διαδικασία αίτησης έγκρισης και σε άλλες χώρες το 2023, κυρίως σε Ευρώπη και Ιαπωνία. Αν εγκριθεί, θα είναι το δεύτερο φάρμακο κατά του βήτα αμυλοειδούς που εγκρίνεται, μετά την έγκριση του Αduhelm (aducanumab).

Και άλλες εταιρείες βρίσκονται στο τελικό στάδιο ανάπτυξης και δοκιμής αντισωμάτων κατά των πλακών της νόσου, όπως τα gantenerumab της Roche και donanemab της Eli Lilly. Παγκοσμίως ο αριθμός των ασθενών με Αλτσχάιμερ – την κυριότερη μορφή άνοιας – εκτιμάται σε τουλάχιστον 55 εκατομμύρια σήμερα και αναμένεται να φθάσει τα 139 εκατομμύρια έως το 2050.

Τεστ ούρων από την Κίνα δίνει ενδείξεις σε αρχικό στάδιο της νόσου

Την ίδια ώρα τεστ ούρων, από Κινέζους επιστήμονες, δίνει ενδείξεις για τη νόσο Αλτσχάιμερ σε αρχικό στάδιο. Συγκεκριμένα, ανακοίνωσαν ότι βρήκαν έναν ευαίσθητο βιοδείκτη στα ούρα, ο οποίος μπορεί να αποκαλύψει τη νόσο Αλτσχάιμερ αρχικού σταδίου, ανοίγοντας έτσι πιθανώς τον δρόμο για ένα νέο φθηνό και γρήγορο τεστ ούρων. Η ανίατη νευροεκφυλιστική πάθηση συχνά διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, γι” αυτό αναζητούνται νέοι τρόποι έγκαιρης διάγνωσής της.

Οι ερευνητές του Τμήματος Γεροντολογίας του Έκτου Λαϊκού Νοσοκομείου του Πανεπιστημίου Τζιάο Τονγκ της Σαγκάης και του Ινστιτούτου Βιοφυσικής της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα νευροεπιστήμης της γήρανσης «Frontiers in Aging Neuroscience», μελέτησαν συνολικά 574 ανθρώπους. Επρόκειτο για μια ομάδα ασθενών με Αλτσχάιμερ σε διαφορετικά στάδια της νόσου, καθώς και μια ομάδα ελέγχου υγιών ατόμων, προκειμένου να εντοπισθούν διαφορές στους βιοδείκτες των ούρων τους. Τελικά βέθηκε ότι το μυρμηκικό οξύ συνιστά έναν καλό δείκτη γνωστικής εξασθένησης που μπορεί να φέρει έγκαιρα στο φως τα πρώτα στάδια της νόσου.

Οι επιστήμονες τόνισαν ότι «η νόσος Αλτσχάιμερ μπορεί να αναπτυχθεί και να διαρκέσει επί πολλά χρόνια προτού γίνει φανερή η γνωστική έκπτωση. Τα αρχικά στάδια της νόσου συμβαίνουν πριν το στάδιο της μη αναστρέψιμης άνοιας και αυτό είναι το «παράθυρο ευκαιρίας» για παρεμβάσεις και πρόληψη. Συνεπώς είναι αναγκαίο να υπάρχει ένας ευρείας κλίμακας διαγνωστικός έλεγχος των ηλικιωμένων για τη διάγνωση Αλτσχάιμερ αρχικού σταδίου».

Ένα τεστ τεστ ούρων θα ήταν η ιδανική εναλλακτική λύση για τον έλεγχο μεγάλου μέρους του πληθυσμού. Στο παρελθόν οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει βιοδείκτες της νόσου Αλτσχάιμερ στα ούρα, όμως κανένας δεν ήταν κατάλληλος ως δείκτης των αρχικών σταδίων της νόσου, κάτι που όμως φαίνεται να συμβαίνει με το μυρμηκικό οξύ, ένα προϊόν μεταβολισμού της φορμαλδεΰδης.

Η νέα έρευνα διαπίστωσε ότι τα επίπεδα του μυρμηκικού οξέος είναι σημαντικά αυξημένα σε όλους τους ασθενείς με Αλτσχάιμερ, σε όλα τα στάδια της νόσου, ακόμη και στο πρώιμο. Όταν μάλιστα ο εν λόγω βιοδείκτης στα ούρα συνδυάζεται με άλλους βιοδείκτες της νόσου Αλτσχάιμερ που προκύπτουν από τεστ αίματος, τότε γίνεται πιο ακριβής η πρόβλεψη του σταδίου της νόσου. Οι Κινέζοι ερευνητές δήλωσαν ότι πλέον θα εστιάσουν την προσοχή τους στο μυρμηκικό οξύ και στη σχέση του με το Αλτσχάιμερ.

Α.Δ.

Σχετικά Αρθρα

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Ετικέτες:,